|
Kitaplar Kurslar ve Seminerler Makaleler |
(28 Haz.-2 Tem.2002 Antalya) Konu: Müzik ve Dans. Kodaly Yöntemi (Koral Metod) ile müzik cümlelerini devinime dönüştürme teknikleri. Seminer Özeti: Kodaly'ye göre çocuğun kendi bedeni onun metronomudur. Bu metronom çok parçalı bir makine gibidir ve ahenkli hareket etme özelliğindedir. Dans bir devinimin ritmik tekrarıdır. Devinimlerin başlama ve bitişlerinde müzik cümleleriyle ilişkilendirilmesi esastır. Tüm grupla yapılan ritmik devinimler (figürler) aynı zamanda ezgide ritmik beraberliği de sağlar. Dans, ritmi insanın içinde hissetmesinin dışa vurumudur. Ritim duygusunu geliştirme amacıyla yapılması kadar estetik sezginin gelişmesi için de buna gereksinim vardır. Bedenin ifade aracı olarak kullanılması dramanın da konusudur. Bu nedenle drama ve müzik birleşip opera sanatını, dansla da birleşip müzikal sanatını doğurmuşlardır. Bazı şarkıları bestecinin hangi duyguyla yazmış olabileceğini sezmek için veya şarkı sözündeki duyguyu sese yansıtabilmek için bir çözümleme tekniği olarak dramadan yararlanılmaktadır. Deneysel çalışmalar şeklinde yapılıp en uygun ifade şekline grupla karar verilen bu tür drama çalışmalarını dünyada az da olsa yapan koro örnekleri vardır. Geçlik koroları geliştikçe bir gün bu tür çözümleme çalışmalarına da gerek duyulacaktır. (Ör. Dostluk Şarkısı) Müzik bilgisi aranmaksızın yetenek sınavıyla alınan koro elemanlarının müzik kavramlarını öğrenmesi gereği vardır. Müzik kavramlarının bedende hissedilmesi müziğin dansa dönüştürülmesinde önemli çıkış noktasıdır. Müzik kavramlarının algılanabilmesi için devinimle ifade edilmesine gerek vardır. Önemli uyarılar: a- Kalın seslerde beden aşağıda, ince seslerde yukarıda olmalıdır.(4 temel sesin beden çalgılarında karşılıkları.) İnceleşen ezgide öne yürüme, kalınlaşan ezgide geri yürüme uygundur. b- Beden çalgıları kullanılırken vokal sese eşlik esası vardır, hangi sesler vokal sesi bastırmaz? c- Tüm çalgılar insan sesine eşlik içindir, onu bastıran çalgılar (Bakır nefesli sazlar, bando müziği, mikrofon kullanılan enstrümantal olan olmayan tüm sesler) işitme eşiğini yükseltir, sesi patlatır. İnsan sesini ön planda tutmamak pedagojik hatadır, sanata ve insana saygısızlıktır. Tüm sanatlar insanı yüceltmek içindir. d- Konser verilen salonda sizden önce mikrofon kullanılmışsa işitme eşiği dinleyicide de yükselmiştir. İnsan doğasına aykırı bir ortam oluşmuş demektir. Söyleyeni de dinleyeni de rahatsız eder. e- Diyafram çalıştırmada önce nefes dışarı boşaltılır. Karın kaslarının diyafram üzerine bastırmasıyla ilk hareket başlatılır. İyice boşalan akciğere daha fazla hava girmesi sağlanır.. f- Aleksander tekniğiyle ısınma örneklerine yer verilmelidir. -Balon şişirme ve boyun çalıştırma. -Diyaframı yerleştirme; kollar omuzdan kalkar eller önde birleşir, nefes alırken baş ve eller yukarı, verirken aşağı. -Dalga devinimiyle şşşş sesini büyütme ve küçültme; el ele duruşta, daireler çizilir, yukarı kalkarken nefes alınır, dalga düşerken ciğer boşaltılır. Kreşendo ve Dekreşendoda devinimle ses örtüşmelidir. Kodaly'nin nota okuma yönteminden yararlanarak FA anahtarına geçiş örneği: d harfini la aralığına taşıyarak orada nota okutma. (Bas ve tenorların solfej yaparken buna ihtiyaçları olacak.) Uygulamalar 1-Koro tınısı elde etme oyunu 2-Kodaly'nin el işaretleriyle iki sesli vokal ısınma. 3- DO, Mİ, SOL, sesleriyle bir isimdem yola çıkarak doğaçlama. 4-Dairede oynanan dansı koro düzenine (çizgiye) taşıma: Tiren gidiyor, tekerleklerini devinimle ifade, aynı anda düdük sesini verme, sembolle gösterme. 5-Ritim kalıplarından doğaçlama dansa ve vokal seslendirmeye geçiş. (4 basit ritim kalıbıyla çalışma) Yeniden yaratmada dönüştürme tekniğinden yararlanma, sese eşzamanlı devinim yaratma. -Seçtiğin ritimle el çırparak dolaş -Aynı ritmi çalanlarla gruplaş -Ritmine uygun vokal sesler yarat, grubun ortak vokalini bulana kadar devam et -El çırpmayı bırak vokal sesi devam ettirerek dolaş, dolaşırken vokaline devinim yarat -Grubunla buluş ve ortak devinim yaratana kadar dansı sürdür. Tartışma: Yaşadığınız süreçte neler gördünüz, neler hissettiniz, farklı olan ne yaşadınız, grup vokalini ve dansını nasıl başardınız? Yaşadığınız Dönüştürme Tekniği sürecini sıralayalım. 6- "Bombili bom" ritimleriyle ritim hafızası oluşturma. -Hafızadaki ritimle kaydırmalı kanon. Kaydırma vuruşlarını ayaklara verme. -"bombili.." sözleriyle kaydırmalı kanon -Kaydırmalı kanona solo doğaçlama ekleme Tartışma: Yaşadığınız süreçte neler gördünüz? Neden önce ritimle çalıştık? Bu çalışma ritmik uyum egzersizi olarak kullanılabilir mi? a-Grup enerjisini açığa çıkarma nedir? b-Grup dinamiğinden hız alma nedir? Gruptan kopamama, yorulsan da sonuna kadar götürme duygusu yaşadınız mı? Hata yapma riskini en aza indirme yolu grubun parçası olduğunu hissetmedir. c-"Drama saklı enerjilere meydan okuyor" size neyi ifade ediyor? Drama bir grup etkinliğidir. 7- İki bölümlü şarkıda dans (23 Nisan Kutlu olsun) -Çok tekrarlı şarkılarda seramonik yürüyüşler uygundur. Bu danslarla açık alanda konser verilebilir. Az üyeli oda korosuyla yaka mikrofonu kullanılabilir. 8- Rondoya dans ve eşlik yaratma (Zımterelelli) Dansı çizgiye taşıma. 9. Dört sesli kanona dans yaratma. (Row Row) 10. Gamelan tekniği ile yapılmış üç sesli şarkıda beden çalgılarını metronom olarak kullanma. (Doktor Amca) 11.Demli teknikle yapılmış iki ve üç sesli şarkılarda, şarkı sözündeki ritmi bedene ve vurmalı çalgılara aktarma. (Makinalaşmak) Makinaya parça ekleme (tabloyu tamamlama tekniği) ile drama. 12. Ezgili demle 4 sesli vokal ısınma. Solfej ve şarkısıyla "Yangın Var" Tutti kavramını verme. Çoksesli şarkıya süreçsel drama teknikleriyle dans yaratma. Müzikal (şarkı+dans+drama) oyunculuğuna ilk adımlar. İletişim için: E-Posta Adresi: mahiye@mahiye.com Ev Telefonu: +90.312.2563605 |