\u00c7ay Kanunu Meclise sunuldu\u2026 Kim veya kimler taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dair bilgi verilmeyen bu kanun \u00fcreticiye ne getirecek ne g\u00f6t\u00fcrecek kimse bilmiyor. Rize milletvekili taraf\u0131ndan meclise sunuldu\u011funun d\u0131\u015f\u0131nda haz\u0131rlanmas\u0131na dair bir bilgiye ula\u015f\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Tasar\u0131 hakk\u0131nda bas\u0131nda \u00e7\u0131kanlara bakt\u0131m; dikkatimi \u00e7eken en \u00f6nemli husus \u201cLisansl\u0131 \u00c7ay \u00dcreticili\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u201cGER\u00c7EK ve T\u00dcZEL<\/strong> ki\u015filere ait \u00e7ay i\u015fletmesi\u201d kavram\u0131 getiriyor. <\/p>\n\n\n\n \u00c7aykur\u2019un liberalizasyonu g\u00fcndemdedir. Par\u00e7alayarak la\u011fvetmek D\u00fcnya Bankas\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemdir. Bunu 2005\u2019deki SPAN adl\u0131 ABD e\u011fitim \u015firketinin programlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde Fet\u00f6c\u00fc bakan H\u00fcseyin \u00c7elik\u2019in Ziya Sel\u00e7uk\u2019la beraber ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u201ckamucu e\u011fitimden piyasac\u0131 e\u011fitime ge\u00e7i\u015f\u201d s\u00fcrecini yak\u0131ndan takip etti\u011fim i\u00e7in biliyorum. Her kurumu \u201c\u00c7oklu zeka\u201d ile parampar\u00e7a ettiler. \u015eiar\u0131 \u015fuydu: \u201cPar\u00e7ala, her par\u00e7as\u0131n\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 piyasaya at, ne kadar par\u00e7alarsan piyasa o kadar para kazan\u0131r.\u201d <\/p>\n\n\n\n \u015eimdi \u00c7aykur\u2019da ve \u00e7ay \u00fcretiminde \u00fcretim zincirleri par\u00e7alanacak. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin \u00fcreticiye ne getirece\u011fini dilimin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc kadar a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. <\/p>\n\n\n\n \u201cT\u00fczel ki\u015fi\u201d kavram\u0131 i\u00e7in s\u00f6zl\u00fckler \u015f\u00f6yle diyor: T\u00fczel ki\u015fi, hukuk bak\u0131m\u0131ndan bir\u00e7ok ki\u015finin veya mal\u0131n toplulu\u011fundan do\u011fan <\/strong>\u015f<\/strong>irketler, vak\u0131flar, dernekler, belediyeler, \u00fcniversiteler.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n Bunda ne var, derseniz\u2026 \u0130lk akl\u0131m\u0131za gelen daha \u00f6nce ba\u015f\u0131m\u0131za gelendir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7ay \u00fcreticisi olan dindar bir ki\u015fi \u0130slami g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc t\u00fczel ki\u015filikle, bir vak\u0131fla veya bir cami ya\u015fatma derne\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelebilir. Bir ya\u015fl\u0131 k\u00f6yl\u00fc \u00e7ay\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131tacak kimse bulam\u0131yorsa, \u201c\u00c7ay\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ayl\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan gelir al\u0131r\u0131z siz zahmet etmeyin\u201d diyene verebilir. \u00c7ay\u0131n\u0131 bize sat diyen daha \u0130slami g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir vakfa ya da Cami derne\u011fine y\u00f6nelebilir. T\u0131pk\u0131 \u00f6nceki y\u0131llarda kurban derilerini toplarken cami derneklerine veya \u015faibeli cemaat vak\u0131flar\u0131na verilen deriler gibi.<\/p>\n\n\n\n Yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201c\u00c7ay yasas\u0131 m\u0131 tarikatlara devir yasas\u0131 m\u0131?\u201d diye koymal\u0131yd\u0131m. Kurban derileri \u00f6yk\u00fclerini herkes hat\u0131rlamayabilir, k\u0131sa an\u0131msatma yapay\u0131m. Eskiden T\u00fcrk Hava Kurumu toplard\u0131 derileri, g\u00fcn geldi cemaatlere toplama izni verildi, \u00f6ylece kurumun gelirleri d\u00fc\u015ft\u00fc, kesildi. Ama baz\u0131 cemaatlerin biti kanland\u0131, darbelere nelere kalk\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay Kanunu tasla\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor. (Bas\u0131ndan)<\/p>\n\n\n\n \u201cGer\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer<\/strong>, gerekli izinlerini almak \u015fart\u0131yla kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmeler kurabilecek.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201c\u0130\u015fletmeler A, B ve C lisansl\u0131 i\u015fletmeler olarak grupland\u0131r\u0131lacak.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cA lisansl\u0131 i\u015fletme “Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fleyerek kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnleri elde edebilen ve bunlar\u0131 d\u00f6kme \u00e7ay olarak borsada satabilen, kendi \u00fcretti\u011fi veya sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini kendi paketleme tesislerinde paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilen ve kendi nam\u0131na tescilli \u00fcr\u00fcn markas\u0131 oldu\u011funa dair marka tescil belgesi bulunan ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere<\/strong> ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini<\/strong>“;<\/p>\n\n\n\n B lisansl\u0131 i\u015fletme “Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fleyerek kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnleri elde edebilen ve bunlar\u0131 d\u00f6kme \u00e7ay olarak borsada satabilen ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini<\/strong>“<\/p>\n\n\n\n C lisansl\u0131 i\u015fletme ise “Sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini, kendi paketleme tesislerinde paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilen ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini<\/strong>” ifade edecek.\u201d<\/p>\n\n\n\n Anlad\u0131\u011f\u0131m \u015fu ki ya\u015f \u00e7ay \u00fcretim zincirinde, \u00e7ay\u0131n toplanmas\u0131nda i\u015flenmesine ve pazarlamas\u0131na kadar her a\u015famada t\u00fczel ki\u015filer, yani dernek ya da vak\u0131flar \u00fcreticinin ve t\u00fcketicinin muhatab\u0131 olabilecek. Yand\u0131 keten helva!<\/p>\n\n\n\n Yani, \u00c7aykur\u2019un par\u00e7alanarak piyasaya devredilmesini getiriyor yasa. Bu \u00e7ok \u00f6nemli sorundur. \u00c7ay \u00fcreticisinin ve \u00e7ayda kalite standard\u0131n\u0131n garantisi yani devlet garantisi ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Halk\u0131m\u0131z\u0131n bilmedi\u011fi bir \u015fey daha var: bu \u00f6zelle\u015ftirmelerin arkas\u0131nda Tansu \u00c7iller\u2019in 1995\u2019de D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fcne verdi\u011fi taahh\u00fctname vard\u0131r, ad\u0131 GATS s\u00f6zle\u015fmesi. Kamu hizmetlerinin k\u00fcresel piyasaya para kazand\u0131racak \u015fekilde liberalize edilmesi demektir.<\/p>\n\n\n\n MEB de liberalizasyon GATS s\u00f6zle\u015fmesiyle a\u015flad\u0131, devam ediyor. T\u00fcm kamu kurumlar\u0131n\u0131 yani sosyal devlet g\u00fcvencesini ortadan kald\u0131ran d\u00fczenlemelere devam ediliyor. \u00c7ay\u2019da olan da budur. <\/p>\n\n\n\n \u00c7ay\u2019da liberalizasyon yasas\u0131d\u0131r meclise Rize milletvekilinin sundu\u011fu\u2026 E\u011fitimde Par\u00e7al\u0131 M\u00fcfredat gibi, t\u0131pk\u0131s\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131 \u00e7ok par\u00e7al\u0131 \u00e7ay \u00fcretimi\u2026 Dileyen \u00e7ocu\u011funu tarikat okuluna verdi, \u015fimdi dileyen \u00e7ay\u0131n\u0131 vak\u0131f i\u015fletmesine verecek.<\/p>\n\n\n\n Vaktiyle ya\u015fl\u0131 bir akrabam bir dairesini bir cemaate vermi\u015fti, cennette kendine yer garantisi olsun diyerek. \u015eimdi bu kanundan sonra \u00e7ay bah\u00e7esini vak\u0131f i\u015fletmesine vermeler g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n Ha\u00e7l\u0131 seferlerinin arkas\u0131nda da benzer bir tarih vard\u0131r. Dindar zenginler cennette yerim garanti olsun diye mal varl\u0131klar\u0131n\u0131 kiliseye ba\u011f\u0131\u015fl\u0131yorlard\u0131. Kiliseler \u00f6yle zenginle\u015fti ki krallara bor\u00e7 veriyor, onlara her dediklerini yapt\u0131r\u0131yorlard\u0131, Anadolu\u2019yu ve Filistin\u2019i ve \u0130stanbul\u2019u defalarca ya\u011fmalad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Ha bizim kilisemiz yok ki diyeceksiniz de\u2026 Kaz\u0131m Karabekir Pa\u015fa, arkas\u0131nda \u0130ngiliz servisleri olan o tarikat evlerini neden kapatm\u0131\u015ft\u0131 acaba diye bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ayl\u0131\u011f\u0131na tek ba\u015f\u0131na bakamayacak kadar ya\u015fl\u0131 ve yaln\u0131z kimseleri koruman\u0131n tek yolu \u00fcretim kooperatifleridir. Japonya liberalizasyondan vazge\u00e7mi\u015f kooperatifle\u015fmeye ge\u00e7mi\u015f ilk \u00fclkedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, k\u00f6yden \u015fehre g\u00f6\u00e7 ile ba\u015flayan, e\u011fitim s\u00fcresini uzatarak aileleri s\u00fcrekli e\u011fitim harcamas\u0131na mecbur eden sistemde k\u00f6ylerde gen\u00e7 kalmad\u0131, \u00e7ay\u0131 toplayacak gen\u00e7 b\u0131rakmad\u0131. D\u00f6rt i\u015flem bilmeyeni lise mezunu eden sistem her genci \u00fcniversiteye yerle\u015ftirdi. Oysa bilenleri ilerleten bilmeyeni s\u0131n\u0131fta b\u0131rakma kural\u0131 geri getirilse, bu gen\u00e7ler toprakla karn\u0131n\u0131 doyurmay\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in k\u00f6ye d\u00f6nmeye ve \u00e7ay bah\u00e7esine de girmeye ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zetle, \u00e7ay tar\u0131m\u0131nda liberalizasyonla \u00e7\u00f6z\u00fcm yoktur. Tar\u0131mda kooperatifle\u015fme ve devlet eliyle bilimsel kurallara g\u00f6re e\u011fitim en ak\u0131ll\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n Kamu g\u00fcvencesini kald\u0131r\u0131p t\u00fczel \u015firket vak\u0131f dernek tarikat cemaat vb yollar\u0131n\u0131 a\u00e7mak bu halka ve Rizeliye yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck ihanettir.<\/p>\n\n\n\n Mahiye Morg\u00fcl<\/p>\n\n\n\n 26.6.2022 \/Rize<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00c7ay Kanunu Meclise sunuldu\u2026 Kim veya kimler taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dair bilgi verilmeyen bu kanun \u00fcreticiye ne getirecek ne g\u00f6t\u00fcrecek kimse bilmiyor. Rize milletvekili taraf\u0131ndan meclise…<\/p>\n