{"id":1571,"date":"2022-11-21T12:51:15","date_gmt":"2022-11-21T09:51:15","guid":{"rendered":"http:\/\/mahiye.com\/?p=1571"},"modified":"2022-11-21T13:10:59","modified_gmt":"2022-11-21T10:10:59","slug":"rizeden-geleneksel-sifa-bilgileri-9-son-bolum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2022\/11\/21\/rizeden-geleneksel-sifa-bilgileri-9-son-bolum\/","title":{"rendered":"Rize&#8217;den Geleneksel \u015eifa Bilgileri (8 ve 9. b\u00f6l\u00fcm)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rize\u2019den \u015eifa Bilgilerine K\u0131\u015f \u00c7aylar\u0131yla Devam (8)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131\u015f \u00e7ay\u0131 denilince so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131, nezle ve gribe iyi gelen \u00e7aylar akl\u0131m\u0131za gelir. Dikkat edilmesi gereken husus \u015fudur; k\u0131\u015f \u00e7aylar\u0131 demlenir ve taze i\u00e7ilir, ertesi g\u00fcne b\u0131rak\u0131lmaz. \u0130\u00e7im saati ak\u015fam yeme\u011finden sonrad\u0131r. Uyku s\u0131ras\u0131nda gev\u015femi\u015f halde olan h\u00fccrelere g\u00fcnd\u00fcz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z vitaminler onar\u0131m yapacakt\u0131r, bu nedenle iyi bir uyku beslenmenin de \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Uykuyu ka\u00e7\u0131ran yo\u011fun demli \u00e7aylar ve kahve gece i\u00e7ilmez.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131\u015f \u00e7ay\u0131n\u0131n buhar\u0131 teneff\u00fcs edilerek i\u00e7ilir. Bu nedenle b\u00fcy\u00fck fincanda iki elle tutarak i\u00e7ilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ihlamur \u00e7ay\u0131:<\/strong> Yayg\u0131n olarak bilinen k\u0131\u015f \u00e7ay\u0131d\u0131r. Dinlendirir, kas gev\u015fetir. Bu nedenle uykuya ge\u00e7me sorunu ya\u015fayanlara \u00f6nerilir. Limon dilimiyle takviye edilmesi \u00f6nerilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yenid\u00fcnya \u00e7i\u00e7e\u011fi ve yapra\u011f\u0131<\/strong>: Yerel ad\u0131 mu\u015ftur. Kas\u0131m ay\u0131nda \u00e7i\u00e7ek a\u00e7ar. Taze \u00e7i\u00e7e\u011finden de \u00e7ay yap\u0131l\u0131r. Avokado i\u00e7in s\u00f6ylenen b\u00f6brek dostudur ifadesi yenid\u00fcnya i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. &nbsp;\u0130ki meyvenin de \u015fekil olarak b\u00f6bre\u011fe benzerli\u011fi bize bu y\u00f6nde ipucu vermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ayva yapra\u011f\u0131 ve kabu\u011fu<\/strong>: K\u0131\u015f meyvesidir. Ayva kabu\u011fu, \u00e7ekirde\u011fi ve yapra\u011f\u0131 kaynat\u0131larak \u00e7ay olarak i\u00e7ilirse idrar yollar\u0131 enfeksiyonuna iyi gelir. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 kuvvetlendirir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6kse otu \u00e7ay\u0131<\/strong>: Kas\u0131m ay\u0131nda toplan\u0131p kurutulur. Sadece p\u00fcsk\u00fcl halinde g\u00f6r\u00fcnen \u00fc\u00e7l\u00fc yapraklar\u0131 sap\u0131ndan k\u0131r\u0131larak ay\u0131klan\u0131r, bez \u00fczerinde g\u00f6lge yerde kurutulur. Beyaz tohum gibi duran \u00e7i\u00e7ekleri \u00e7ay i\u00e7in kullan\u0131lmaz, d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00fccudun genel ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u0131lda bir kere \u00fc\u00e7 haftal\u0131k \u00e7ay k\u00fcr\u00fc \u00f6nerilir. \u015e\u00f6yle ki, bir hafta i\u00e7ilir, 3 g\u00fcn ara verilir, tekrar yedi g\u00fcn i\u00e7ilir, \u00fc\u00e7 g\u00fcn ara verilir, son bir hafta daha i\u00e7ilerek 21 g\u00fcnl\u00fck k\u00fcr tamamlan\u0131r. Tarihte en fazla isim yapm\u0131\u015f, mitolojiye ge\u00e7mi\u015f prenses Media\u2019n\u0131n ilac\u0131 olarak bilinir. Ya\u015fl\u0131 armut a\u011fac\u0131n\u0131n dal\u0131nda kendili\u011finden yeti\u015fir, a\u011fac\u0131n \u00f6zsuyuyla beslenir. Armut \u00e7ekirde\u011finde bulunan B-17 vitaminindeki h\u00fccre yenileme \u00f6zelli\u011fi aynen \u00f6kse otunda da olmak durumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tarihsel not:<\/strong> \u00d6kse ad\u0131 O\u011fuz T\u00fcrk\u00e7esiyle O\u011eUZE olarak a\u00e7\u0131l\u0131m bulur. \u201cO\u2019gade\u201dden bug\u00fcne \u201cokse oti\u201d olarak gelmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Arde\u015fen\u2019in Oce k\u00f6y\u00fcnde \u00e7ok\u00e7a bulunur. K\u00f6y\u00fcn ad\u0131 O\u011eUZE\u2019den Oce\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Keza bat\u0131 dillerine Hekate, Hikati, Kate vb telaffuzlar\u0131yla ge\u00e7mi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Antik Karadeniz (Kolkhis \/Eyzi Halk\u0131) kral\u0131 Ayate\u015f\u2019in k\u0131zkarde\u015fi olan ba\u015f \u015fifac\u0131 Hekate antik d\u00f6nemde \u0130stanbul\u2019un ve Latmos (Milas) sahilinin de koruyucu krali\u00e7esi olarak ilan edilmi\u015f, ma\u011faralarda heykelleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015f \u015fifac\u0131 O\u011fuzlu anam\u0131z\u0131 cad\u0131 ve b\u00fcy\u00fcc\u00fc ilan eden Roma krallar\u0131 onu g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in halen daha \u00e7ocuklara korku filmi karakteri onu g\u00f6stermektedirler. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015funda 1.yy\u2019da Rize\u2019de ila\u00e7 bilen \u00fc\u00e7 bin kad\u0131n\u0131 yakarak \u00f6ld\u00fcrten Romal\u0131 Yahudi tefeci krallar kad\u0131n\u0131 de\u011fersizle\u015ftirmeyi \u00f6yle ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131. Ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 siyah \u00f6rt\u00fc alt\u0131na sokarak kad\u0131n\u0131 kiliseye hapsetmi\u015ftir, orta\u00e7a\u011f denilen 1.bin y\u0131l, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015fu denilen karanl\u0131k \u00e7a\u011f b\u00f6yle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Anadolulu ila\u00e7 bilen kad\u0131nlar kilise taraf\u0131ndan afaroz (dinsiz ilan) edilip yak\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. \u015eimdiki \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda, 2001 y\u0131l\u0131nda Afganistan\u2019a sald\u0131r\u0131p Buda Heykelini y\u0131karken \u201c3.bin y\u0131l\u0131n ha\u00e7l\u0131 seferini ba\u015flatt\u0131k\u201d diye ilan eden Amerikan ba\u015fkan\u0131 Bush b\u00f6yle demekle bilge kad\u0131nlar\u0131 yeniden aforoz edeceklerini de itiraf etmi\u015f demektir. Bug\u00fcn, bat\u0131da yap\u0131lan ila\u00e7lar tam \u015fifa vermiyorsa, Anadolulu ve Asyal\u0131 kad\u0131nlar kendi ila\u00e7lar\u0131na d\u00f6nmek zorunda kalm\u0131\u015flarsa, bundan da bir cezaland\u0131rma yoluna gideceklerse, insano\u011flu bir arpa boyu yol gitmemi\u015f demektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kurutulmu\u015f Dut yapra\u011f\u0131 \u00e7ay\u0131<\/strong>: Dut yapra\u011f\u0131n\u0131n sarmas\u0131 yenildi\u011fi gibi kurutularak \u00e7ay\u0131 da yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7 kuru yaprak bir demlikte kaynam\u0131\u015f suyun i\u00e7ine b\u0131rak\u0131l\u0131r, be\u015f dakika sonra i\u00e7ilir. \u0130drar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, \u00f6dem atar. Kan \u015fekerini d\u00fczenler, kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131na iyi gelir, kalp riskini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Sinirleri yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, dinginlik verir. Sindirim sistemini h\u0131zland\u0131rarak kab\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015f \u00e7ay\u0131 da i\u00e7ilir. Minerallerden zengin antioksidan deposudur. \u00c7ocuklarda kemik geli\u015fimini destekler. Ya\u015fl\u0131l\u0131kta kemik erimesine kar\u015f\u0131 kalsiyum deste\u011fi verir. Kanser h\u00fccresinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. V\u00fccudu toksinlerden temizler. Her derde deva dut \u00e7ay\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019de dut kurusu yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yaz k\u0131\u015f dal\u0131nda ye\u015fil yapra\u011f\u0131 olan dut a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan ye\u015fil \u00e7ay olarak yararlanmay\u0131 bilmek \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu bilginin Rize\u2019de yay\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak hay\u0131rl\u0131 bir i\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Portakal \u00c7i\u00e7e\u011fi ve Mandalina kabu\u011fu \u00e7ay\u0131<\/strong>: Mevsiminde yenilen taze olgun mandalina kabuklar\u0131 bir s\u00fcre masa \u00fczerinde bekletilir. Bu s\u0131rada odada bulunan negatif hava temizlenir. E\u011fer taze kabuktan birka\u00e7 \u0131s\u0131r\u0131k yenilirse onun da anti oksidan \u015fifas\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Salg\u0131n d\u00f6neminde mandalina kabuklar\u0131 bolca kaynat\u0131l\u0131p tuzlanarak ka\u015f\u0131kla yenilir. Buhar\u0131 teneff\u00fcs edilerek akci\u011ferler korunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Keza mevsiminde toplan\u0131p kurutulmu\u015f portakal \u00e7i\u00e7ekleri ile ho\u015f kokulu k\u0131\u015f \u00e7ay\u0131 yap\u0131l\u0131r. Sabahlar\u0131 siyah \u00e7ay ile yap\u0131lan kahvalt\u0131 \u00e7ay\u0131na bir tutam portakal \u00e7i\u00e7e\u011fi kurusu veya bir par\u00e7a kurutulmu\u015f mandalina kabu\u011fu at\u0131labilir. \u0130\u00e7imi ho\u015f hale getirir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Cimil \u00e7ay\u0131<\/strong>: Cimil yaylas\u0131nda yeti\u015fen \u00e7i\u00e7eklerden kurutularak yap\u0131lan \u00e7ayd\u0131r. Yayla gezisine gidenler veya yaylada inek\u00e7ilik yapanlar yayladan inerken toplad\u0131klar\u0131 kuru \u00e7i\u00e7ekleri&nbsp; kom\u015fular\u0131na da\u011f\u0131t\u0131rlar. Ad\u0131 Cimil \u00e7ay\u0131 olarak ge\u00e7er. Gripal enfeksiyonlara iyi gelir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ham karayemi\u015f ile koah k\u00fcr\u00fc<\/strong>: Hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f haldeyken, ye\u015filken, ezilir ve kestane bal\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r, yenir. Sabah ak\u015fam bir kahve ka\u015f\u0131\u011f\u0131 yenir. 21 g\u00fcnl\u00fck k\u00fcr tamamland\u0131\u011f\u0131nda sonu\u00e7 al\u0131nmam\u0131\u015fsa bir hafta ara verilir, tekrar 21 g\u00fcn daha k\u00fcre devam edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Turun\u00e7 yapra\u011f\u0131 \u00e7ay\u0131:<\/strong> Akci\u011fer dostu turuncun yapra\u011f\u0131ndan iltihab\u0131 yok eden \u00e7ay\u2026 Akci\u011fer iltihab\u0131na 21 g\u00fcnde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u2026 G\u00fcnde bir kere ak\u015fam saatlerinde bir bardak i\u00e7ilir. Bir veya iki yaprak kal\u0131n kal\u0131n do\u011fran\u0131r, kaynat\u0131lmak \u00fczere cezveye konur, sadece bir ta\u015f\u0131m kaynat\u0131l\u0131r, alt\u0131 kapat\u0131l\u0131r, \u0131l\u0131mas\u0131 beklenir ve i\u00e7ilir. Fazla kaynat\u0131lmamas\u0131 \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kaynad\u0131k\u00e7a i\u00e7erdi\u011fi a\u011f\u0131r mineraller suya ge\u00e7er. Kaynam\u0131\u015f turun\u00e7 suyu t\u00fcm di\u011fer \u00e7aylar gibi taze i\u00e7ilmelidir, ertesi g\u00fcne kalan \u00e7ay asla i\u00e7ilmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Yabani turun\u00e7 suyu ve incir s\u00fct\u00fc zehirli b\u00f6cek sokmalar\u0131nda (akrep, y\u0131lan, ar\u0131, e\u015fek ar\u0131s\u0131, vb.) panzehirdir, bunu hat\u0131rlatmak isterim. Is\u0131r\u0131lan derinin \u00fczerine bir damlas\u0131 bile zehiri yok etmeye yeterlidir. Akrep sokmas\u0131na akrebin kendisi ezilerek konursa o da panzehirdir. \u201cPanzehiri kendindendir\u201d deyimi bunun i\u00e7indir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Karn\u0131nda ge\u00e7mek bilmeyen sanc\u0131ya turun\u00e7<\/strong>:&nbsp; 40 turun\u00e7 yapra\u011f\u0131 kaynat\u0131p suyunu s\u00fcrahiye doldurup Rize\u2019den Batum\u2019a, orada \u00e7al\u0131\u015fan hasta kocas\u0131na ila\u00e7 g\u00f6t\u00fcren bir kom\u015fumuz varm\u0131\u015f. Kocas\u0131n\u0131 turun\u00e7 yapra\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ay\u0131 ile iyile\u015ftirdi\u011fi efsane gibi anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Korona salg\u0131n\u0131nda turun\u00e7 ve karayemi\u015f \u00e7ay\u0131<\/strong>: Her ikisinin de \u00e7ay\u0131 akci\u011fer koruyucu olarak i\u015f g\u00f6rebilmektedir. &nbsp;Bir yaprak bir ta\u015f\u0131m kaynat\u0131l\u0131r, \u0131l\u0131y\u0131ncaya kadar bekletilir, i\u00e7ilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019de Kovit 19 (Korona) salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda karayemi\u015f yapra\u011f\u0131n\u0131 kaynat\u0131p buhar\u0131n\u0131 teneff\u00fcs ederek vir\u00fcs\u00fcn akci\u011fer zar\u0131na yap\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye kullananlar oldu. Birka\u00e7 tane karayemi\u015f veya turun\u00e7 yapra\u011f\u0131 kaynatma tas\u0131 i\u00e7erisinde 10 dakika kadar kaynat\u0131l\u0131r, alt\u0131 kapat\u0131l\u0131r. Tepsiye al\u0131n\u0131r, hastan\u0131n y\u00fcz\u00fc buhar\u0131n \u00fczerine gelecek \u015fekilde durulur, hastay\u0131 yakmayacak \u0131s\u0131da, ba\u015f \u00fczerinden havlu ge\u00e7irilerek buhar\u0131n\u0131 solumas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Limonlu kestane \u00e7i\u00e7e\u011fi \u00e7ay\u0131<\/strong>: Kaynat\u0131l\u0131r, posas\u0131 s\u00fcz\u00fcl\u00fcr d\u0131\u015far\u0131 al\u0131n\u0131r, suyu k\u0131s\u0131k ate\u015fte kaynamaya devam ederken i\u00e7ine limon dilimleri at\u0131l\u0131r. Az daha kaynad\u0131ktan sonra limon dilimleri de d\u0131\u015far\u0131 al\u0131n\u0131r. Kaynatma suyu kavanoza al\u0131n\u0131r, ak\u015fam sabah birer ka\u015f\u0131k i\u00e7ilir. G\u00fc\u00e7l\u00fc koruyucudur, probiyotiktir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kurutulmu\u015f kestane p\u00fcsk\u00fcl\u00fc \u00e7ay\u0131:<\/strong> P\u00fcsk\u00fcl \u00e7ay\u0131 sabah ve ak\u015fam \u00e7ay\u0131 olarak i\u00e7ilir. \u0130\u00e7ine kestane meyvesi de at\u0131labilir. \u0130\u00e7imi; bir bardak suda \u00fc\u00e7 d\u00f6rt p\u00fcsk\u00fcl be\u015f dakika kaynat\u0131l\u0131r, s\u00fcz\u00fcl\u00fcp i\u00e7ilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tozlanma d\u00f6nemi sonunda dal\u0131nda kurumu\u015f halde as\u0131l\u0131 duran p\u00fcsk\u00fclleri toplan\u0131r, tamamen kurumas\u0131 i\u00e7in bez torbada saklan\u0131r. K\u0131\u015f\u0131n so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 nezle grip gibi durumlarda i\u00e7ilir. B1, B2, E ve C vitamini, potasyum, fosfor, kalsiyum, demir, serenyum ve sodyum gibi elementler i\u00e7erir. Erken ya\u015flanmay\u0131 \u00f6nler, detoks \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. 21 g\u00fcnl\u00fck k\u00fcr yeterlidir. Ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, zihni ve bedeni yorgunlu\u011fu giderir. Karaci\u011fer koruyucudur. Hamilelikte \u00f6nerilmez, nadir de olsa kusma g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanser tedavisinde taze kestane \u00e7i\u00e7e\u011fi<\/strong>: K\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7i\u00e7ekleriyle yap\u0131l\u0131r. Ar\u0131lar\u0131n bal\u00f6z\u00fc toplama d\u00f6neminde k\u0131rm\u0131z\u0131 p\u00fcsk\u00fcllerine ar\u0131 gelir. E\u011fer bu d\u00f6nemde kestanenin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7i\u00e7ek tozlar\u0131 toplan\u0131p kurutulursa bunun \u00e7ay\u0131 kanser tedavisinde de kullan\u0131labiliyor. D\u00fczenli 21 g\u00fcn her g\u00fcn i\u00e7ilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bebe\u011fin burnu t\u0131kanm\u0131\u015fsa<\/strong>: \u00c7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 kadar kestane bal\u0131na bir damla limon s\u0131k\u0131l\u0131r, bebe\u011fin burnuna damlat\u0131l\u0131r. Bebe\u011fin burnu rahatlar. Varsa bal sirkesi damlatarak da a\u00e7abilirsiniz. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gribal enfeksiyona nar kompostosu ve nar\u00e7i\u00e7e\u011fi \u00e7ay\u0131<\/strong>: Nar\u00e7i\u00e7ekleri hen\u00fcz tomurcukken toplan\u0131r, g\u00f6lgede kurutulur, k\u0131\u015f i\u00e7in bekletilir. Genellikle Kas\u0131m Aral\u0131k aylar\u0131nda&nbsp; en a\u011f\u0131r gripal enfeksiyonlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu mevsim nar meyvesinin de en olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir. Yani do\u011fa bize grip olaca\u011f\u0131m\u0131z mevsimde \u015fifas\u0131n\u0131 da veriyor diye d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Nar, T\u00fcrklerin Nardu\u011fan bayram\u0131na ad\u0131n\u0131 veren meyvedir. 21 Aral\u0131k Nardu\u011fan Bayram\u0131d\u0131r. Bu gece en uzun geceler biter. Uzun g\u00fcnlerin ba\u015flayaca\u011f\u0131 21 Aral\u0131k bu nedenle T\u00fcrk t\u00f6resinde y\u0131lba\u015f\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn evin kap\u0131s\u0131nda nar patlat\u0131l\u0131r, gelen ge\u00e7en par\u00e7alar\u0131n\u0131 yer. Evlerde yedi \u00e7e\u015fit k\u0131rm\u0131z\u0131 meyve (kan yap\u0131c\u0131 olan) bir tepside salonun ortas\u0131na konur, bir hafta boyunca gelen misafire ikram edilir. Efsaneye g\u00f6re Ayaz Ata (O\u011fuz Ata) 21 Aral\u0131k ak\u015fam\u0131 yiyecek da\u011f\u0131t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Eskiden gelin kocas\u0131n\u0131n evine girerken kap\u0131da nar patlat\u0131l\u0131rd\u0131. \u201cNar gibi bereket girsin evinize\u201d duas\u0131d\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mahiye Morg\u00fcl<\/strong> 19.11.2022 \/Rize<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Bir Ya\u015fam \u0130\u00e7in\u2026<\/strong> (9. son b\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eklem a\u011fr\u0131lar\u0131na yaban otlar\u0131 lapas\u0131<\/strong>: Yerel yaban otlar\u0131ndan livor ve \u00e7i\u015fon yapra\u011f\u0131ndan bir avu\u00e7, bir tutam defne yapra\u011f\u0131, bir avu\u00e7 k\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7 yapra\u011f\u0131, 7 adet turun\u00e7 yapra\u011f\u0131, 7 adet yafa portakal\u0131 yapra\u011f\u0131, hepsi beraber bir tencerede kaynat\u0131l\u0131r. Pelte haline geldi\u011finde alt\u0131 kapat\u0131l\u0131r. Dayanacak s\u0131cakl\u0131\u011fa gelince a\u011fr\u0131yan eklemlere konur, \u00fczeri naylonla kapat\u0131larak sabaha kadar bekletilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kans\u0131zl\u0131\u011fa kara \u00fcz\u00fcm \u00e7ekirde\u011fi<\/strong>: Rize \u00fcz\u00fcm\u00fcn\u00fc kara \u00fcz\u00fcmd\u00fcr. \u015e\u0131ras\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131larak pekmez ve pepe\u00e7ura (baba \u015f\u0131ra!) denilen muhallebisi yap\u0131l\u0131r. \u0130lkin kaynam\u0131\u015f \u00fcz\u00fcmler ezilir, bu s\u0131rada dibe \u00e7\u00f6ken \u00e7ekirdekleri kavanoza al\u0131n\u0131r, biriktirilir. \u00c7ekirdekleri kans\u0131zl\u0131k \u00e7ekenlere \u00f6nerilir. Sabah ak\u00e7am birer kahve ka\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00e7ekirdek suyla yutulur veya ezilerek t\u00fcketilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Asma suyu ile probiyotik yo\u011furt<\/strong>: Asma suyunun sa\u00e7 diplerini besledi\u011fi bilinir. Yaz ba\u015f\u0131nda asmalara su y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde kesilen daldan damlayan suyla yap\u0131l\u0131r. Bir ka\u015f\u0131k asma suyu maya i\u00e7in yeterlidir. Yar\u0131m kavanoz \u0131l\u0131k s\u00fcte bir ka\u015f\u0131k asma suyu konur, \u00fczeri kapat\u0131l\u0131r, t\u0131pk\u0131 yo\u011furt mayalar gibi \u00fczeri \u00f6rt\u00fclerek s\u0131cak\u00e7a bir ortamda mayalanmaya b\u0131rak\u0131l\u0131r. Ortalama 10 -12 saat aras\u0131 bekletilir. Bu ilk maya dolaba al\u0131n\u0131r, bir g\u00fcn orada bekletildikten sonra ertesi g\u00fcn bu ilk mayadan maya al\u0131narak diledi\u011finiz miktarda yo\u011furt mayalayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>Probiyotik beslenme \u00e7a\u011f\u0131nday\u0131z, yo\u011furdunuz probiyotik mayal\u0131 olsun. Farkl\u0131 probiyotik maya \u00f6rnekleri verece\u011fim. Turun\u00e7 kabu\u011funun i\u00e7indeki beyazdan bir par\u00e7a ile, &nbsp;greyfurt kabu\u011fundan ayn\u0131 \u015fekilde bir par\u00e7a beyaz i\u00e7 kabuk ile, bir ka\u015f\u0131k zemzem ile, ya da bir ka\u015f\u0131k asma suyu ile, hatta taze incir filizinin tepe yapraklar\u0131n\u0131 kopar\u0131p akmakta olan s\u00fct\u00fcn\u00fc s\u00fcte dald\u0131rarak (teleme yo\u011furdu) ilk mayan\u0131z\u0131 yapabilirsiniz. Bir bardak \u0131l\u0131k s\u00fcte bir ka\u015f\u0131k yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m mayalardan birini ekleyip 12 saat kapal\u0131 s\u0131cak ortamda bekleterek elde edilen ilk maya dolapta bir g\u00fcn tutulur, ertesi g\u00fcn ondan al\u0131nan maya ile daha b\u00fcy\u00fck kapta mayalama yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Probiyotik \u00e7e\u015fitlerinizi arada bir de\u011fi\u015ftirmekte fayda var. Rize\u2019de ayr\u0131ca Andon marka takviye g\u0131da patentli bir probiyotik yo\u011furt mayas\u0131 \u00f6zel olarak \u00fcretilip sat\u0131lmaktad\u0131r, karaci\u011fer dostudur, \u015feker hastalar\u0131 bile rahatl\u0131kla kullanmaktad\u0131r. Tatl\u0131 yo\u011furt sevenlere \u00f6neririm,&nbsp; hi\u00e7 ek\u015fimeden aylarca bal tad\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Barsak solucan\u0131n\u0131 d\u00f6kmeye zerdali yapra\u011f\u0131:<\/strong> Genellikle \u00e7ocuklar\u0131n barsaklar\u0131nda bulunan tenye ve solucan asalaklar\u0131n\u0131 d\u00f6kmek i\u00e7in zerdali yapra\u011f\u0131 kullan\u0131l\u0131r. Kay\u0131s\u0131 yapraklar\u0131 zehirlidir. Bir avu\u00e7 zerdali yapra\u011f\u0131 ak\u015famdan \u00e7ocu\u011fun karn\u0131na sar\u0131l\u0131r. Sabaha solucanlar zehirden ka\u00e7arken kendilerini d\u0131\u015far\u0131 atar.<\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019de a\u015f\u0131s\u0131z\/yabani kay\u0131s\u0131ya zerdali denir. Rize ile s\u0131n\u0131r olan \u0130spir\u2019de \u00e7ok\u00e7a yeti\u015fir. \u0130spir Kale Mahallesinin alt\u0131ndaki kuyularda S\u00fcmerlilerden kalma ba\u011f bozumu \u015fenlik resimleri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130spir eskiden Rize\u2019nin il\u00e7esiydi ve Rize\u2019ye en fazla g\u00f6\u00e7 \u0130spir\u2019den yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Diz a\u011fr\u0131s\u0131na kuyruk ya\u011f\u0131<\/strong>: Eritildikten sonra dizlere s\u00fcr\u00fcl\u00fcr, \u00fczeri bandajlan\u0131r. K\u0131k\u0131rdak dokuyu ve kaslar\u0131 besler. \u0130spir y\u00f6resinde yayg\u0131n kullan\u0131l\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ek: Kendi diz a\u011fr\u0131lar\u0131ma yapt\u0131\u011f\u0131m tedaviden de s\u00f6z etmek istiyorum. \u0130\u00e7erisinde alabal\u0131k ya\u011f\u0131 da bulunan bitki \u00f6zl\u00fc masaj ya\u011f\u0131 kullan\u0131yorum. \u00d6zel bir markas\u0131 var, Biotama. Hatay\u2019da imal ediliyor, krem de\u011fil sprey mod\u00fcl\u00fcn\u00fc kulland\u0131m, faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. \u0130\u00e7erisinde ya\u011f\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f 20 \u00e7e\u015fit faydal\u0131 bitki var.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Regl a\u011fr\u0131lar\u0131na \u00f6kse otu \u00e7ay\u0131<\/strong>: Menapoz d\u00f6nemi streslerine, s\u0131cak basmalar\u0131na ve kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131lar\u0131na iyi geliyor.&nbsp; Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131 sistemini g\u00fc\u00e7lendirerek kansere kar\u015f\u0131 da koruyucu rol oynuyor. K\u00fcr tatbikinde 21 g\u00fcn, 3 g\u00fcn ara vererek 3x7g\u00fcn birer bardak taze \u00e7ay\u0131 i\u00e7ilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tiroide taze ceviz yutarak \u00e7are<\/strong>: Taze ceviz hen\u00fcz yutulacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fckken, 41 g\u00fcn boyunca g\u00fcnde bir tane su ile yutulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Taze cevizi ye\u015fil kabu\u011fuyla beraber kestane bal\u0131 i\u00e7erisinde bir y\u0131l bekletmek, \u00f6ylece g\u00fcnde bir tane yutmak da keza her derde deva olarak bilinir. Taze ceviz i\u00e7i yine ayn\u0131 \u015fekilde kestane bal\u0131 i\u00e7inde bekletilir ve g\u00fcnde bir \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 yenirse, bu da her derde deva olarak bilinir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Emboli atmas\u0131na siyah \u00fcz\u00fcm sirkesiyle \u00f6nlem: <\/strong>Bir bardak dolusu sirke, yar\u0131m ka\u015f\u0131k iyi su, yar\u0131m ka\u015f\u0131k sumak, bir damla limon. Bu malzeme kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r, 30 dakika dinlendirilir. A\u00e7 karn\u0131na 15 g\u00fcn s\u00fcreyle birer ka\u015f\u0131k i\u00e7ilir. Faydalar\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>-Anjiyo sonras\u0131 i\u00e7ilirse emboli atmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. (Ameliyathane hem\u015firesinden.)<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Akci\u011ferde su toplanmas\u0131n\u0131 \u00f6nler, enfeksiyonu atar. Karaci\u011feri temizler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bo\u011faz enfeksiyonuna pekmez<\/strong>: G\u00fcnl\u00fck doz; 2 ka\u015f\u0131k pekmez, bir tutam karabiber, bir damla limon, birka\u00e7 damla zeytinya\u011f\u0131, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve sabah ak\u015fam iki kerede i\u00e7ilir. Enfeksiyon ge\u00e7inceye kadar g\u00fcnl\u00fck doza devam edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kans\u0131zl\u0131\u011fa pekmezli s\u00fct:<\/strong> Pekmezli s\u00fct\u00fcn sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan pek \u00e7ok faydas\u0131 bulunmaktad\u0131r. D\u00fczenli t\u00fcketim sonucunda ki\u015filerde kans\u0131zl\u0131k ve demir eksikli\u011fi gibi sorunlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. Kalp at\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyerek kalp ritim bozuklu\u011funu \u00f6nler. Kalp kaslar\u0131n\u0131 besleyerek s\u0131k\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nler. Kalorisi y\u00fcksektir, grip tedavisinde kullan\u0131l\u0131r. Sindirim sistemini d\u00fczenler, ishal ve kab\u0131zl\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 giderir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Probiyotik karalahana tur\u015fusu<\/strong>: Probiyotik beslenmede \u00f6nemli yeri vard\u0131r. Saplar\u0131yla beraber ha\u015flan\u0131r, do\u011fran\u0131r ve tur\u015fu kurulur. Kavanoza bir s\u0131ra kaya tuzu, bir s\u0131ra lahana, bir s\u0131ra pul biber, bir s\u0131ra sar\u0131msak dizili\u015fiyle yerle\u015ftirilir, \u00fczerine bir fincan sirke konup kapat\u0131l\u0131r, g\u00f6lgeye al\u0131n\u0131r. 10 g\u00fcn sonra yemeye haz\u0131rd\u0131r. K\u0131\u015f sofralar\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Yemeden \u00f6nce tuzunun \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Rizelinin probiyotik tur\u015fusu beyaz de\u011fil kara lahanadan olmal\u0131 diyerek yola \u00e7\u0131kt\u0131m, yan\u0131lmad\u0131m, Rize\u2019nin k\u00f6ylerinde yapan kad\u0131nlara rastlad\u0131m. Yapt\u0131m ve birka\u00e7 yak\u0131n\u0131ma da veerdim. Tuzunu fazla ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f\u0131m, suda bekletmeden olmuyor. Bana yine de a\u011f\u0131r geldi. Sonunda cac\u0131k gibi yo\u011furda katarak t\u00fcketmeyi denedim, iyi oldu. Sonunda karalahanadan haz\u0131r cac\u0131k malzemesi \u00fcretmi\u015f oldum. Patenti bana ait probiyotik cac\u0131\u011f\u0131m var art\u0131k!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ya\u015fam i\u00e7in \u00f6zel notlar<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Karbonatl\u0131 pastalara dikkat!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Karbonat, midenizdeki yiyecekleri par\u00e7alamakla kalmaz kalp kaslar\u0131n\u0131 da par\u00e7alar. Yorgunken, \u00f6zellikle y\u00fcksek irtifa u\u00e7u\u015flar\u0131nda y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7tan s\u0131k\u0131\u015f\u0131p yorulan kalp kaslar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in potasyuma (muzda, patateste bulunur) ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Hatta uzun yol u\u00e7ak&nbsp; yolculu\u011fu yapacak olanlar kalk\u0131\u015ftan \u00f6nce takviye potasyum almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015f\u0131ma geldi, \u0130stanbul-Londra seyahatlerimde \u00e7ok \u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm, kendini kasar eklemlerimin s\u0131z\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m, hostesten battaniye isterdim, yine de \u00f6nleyemezdim. Ankara\u2019da fiziktedavi doktoruma (Rahmetli G\u00fcltekin Caymaz) durumu anlatt\u0131m, bana potasyum takviyesi \u00f6nerdi. 1998 y\u0131l\u0131yd\u0131, eczanelerde gran\u00fcl kalsiyum ve potasyum bulamad\u0131m.&nbsp; Oysa \u00e7ocuklar\u0131m\u0131n bebekli\u011finde (1970\u2019li y\u0131llar) k\u00fc\u00e7\u00fck plastik \u015fi\u015fe i\u00e7erisinde gran\u00fcl halinde \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131yla barda\u011fa koyup kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p bebe\u011fe i\u00e7irilen di\u015f \u00e7\u0131kart\u0131rken ve y\u00fcr\u00fcrken bacaklar\u0131 e\u011frilmesin diye kemik geli\u015fimini destekleyen bir kalsiyum takviyesi sat\u0131n alabiliyordum. \u00dcretiminin durduruldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fim zaman inanamad\u0131m. Anlad\u0131m ki kemik erimesine kar\u015f\u0131 \u00fcretilen ila\u00e7lar\u0131n pazar\u0131 b\u00f6ylelikle geni\u015fletildi.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer profesyonel futbolcuysan\u0131z, tak\u0131m\u0131n\u0131z u\u00e7akla deplansman ma\u00e7\u0131na gidiyorsa, o g\u00fcnlerde asla i\u00e7inde kabartma tozu olan pasta yemeyin. Ertesi g\u00fcn sahada kalp krizi ge\u00e7irerek \u00f6len futbolcular\u0131n \u00f6l\u00fcm nedenleri neden ara\u015ft\u0131r\u0131lmaz diye bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Hatta gece y\u00fcksek irtifa u\u00e7u\u015fuyla evine d\u00f6nm\u00fc\u015f bir politikac\u0131 sabah ko\u015fu band\u0131nda spor yaparken fenala\u015f\u0131yorsa, nedeni ba\u015fka \u015feye ba\u011flan\u0131r, karbonatl\u0131 yiyeceklerle ba\u011flant\u0131s\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr.G\u00fcltekin Caymaz\u2019dan \u00f6\u011frendi\u011fim baz\u0131 bilgileri buraya eklemek istiyorum; \u00f6rne\u011fin, eviniz y\u00fcksek gerilim hatt\u0131n\u0131n alt\u0131nda veya demiryolunun hemen yan\u0131ndaysa, kalbiniz risk alt\u0131ndad\u0131r. Ya da, elektrik tesisat\u0131 olduk\u00e7a eskimi\u015f bir evde oturuyorsan\u0131z ve evin duvarlar\u0131 nemden \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fse, banyonun \u0131slak duvar\u0131nda elektrik ka\u00e7a\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 k\u0131v\u0131lc\u0131mlar \u00e7\u0131k\u0131yorsa, kirac\u0131lardan biri saatle oynam\u0131\u015f da elektri\u011fi su borular\u0131na ba\u011flam\u0131\u015fsa\u2026 Bu binadaki t\u00fcm ya\u015fl\u0131lar\u0131n kalbi risk alt\u0131ndad\u0131r. Bu kadar elektrik y\u00fcklemeye kalbiniz dayanamaz ve erken ya\u015fta kalp ameliyat\u0131 gerekebilir. O nedenle \u00fczerinden y\u00fcksek gerilim hatt\u0131 ge\u00e7meyen etraf\u0131 a\u00e7\u0131k bah\u00e7eli evler kalp ve damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in en iyisidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eehir hayat\u0131 art\u0131k \u00e7ok daha y\u00fckl\u00fc elektrik ortam\u0131nda ya\u015famay\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor. Biz de v\u00fccudumuzda biriken elektri\u011fi topra\u011fa-suya vermek i\u00e7in \u015funu yapal\u0131m; her banyoda musluk a\u00e7\u0131kken, iki elimizle iki muslu\u011fa tutup \u00f6ylece bir-iki dakika bekleyelim. O s\u0131rada g\u00f6zlerimizi kapat\u0131p akan suyun sesini dinleyelim. Kulaklar\u0131m\u0131z da su sesinden nasibini als\u0131n!<\/p>\n\n\n\n<p>Pikniklerinizi akarsuyun kenar\u0131nda, \u015felalenin alt\u0131nda veya f\u0131skiyeli havuzun yan\u0131nda yap\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc havadaki su zerreleri negatif iyonlar\u0131 yere indirir, b\u00f6ylece kalp kaslar\u0131n\u0131 besleyen en temiz oksijeni orada bulursunuz. Eski medreselerin i\u00e7inde veya kap\u0131s\u0131nda f\u0131skiyeli havuzlar bulunurdu. Bunlar asla \u015fad\u0131rvan ile ayn\u0131 i\u015flevde de\u011fildi. Kanuni S.S\u00fcleyman d\u00f6neminde \u0130ngiltere\u2019nin iste\u011fiyle Fen Bilimleri dersleri Ulu Camilerden kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra bu f\u0131skiyeli havuzlar da giderek i\u015flevini yitirdi ve art\u0131k ne i\u00e7in yap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bilen de kalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Probiyotik besinlerinize biraz tarih tozu ekin, ac\u0131lar\u0131n\u0131z hafifler!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rize\u2019de tarihi \u015fifa merkezi; Koratac\u0131 Medresesi!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130slampa\u015fa mahallesinde 1860\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar ila\u00e7 yap\u0131m\u0131nda \u00f6nemli bir e\u011fitim yeri vard\u0131. Buras\u0131 12 derslikli Mercan dedelerin kona\u011f\u0131yd\u0131. Alt katta odalar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 uzun koridorun ortas\u0131nda bir su kuyusu vard\u0131, koridorun iki ba\u015f\u0131nda da banyo-tuvalet bulunuyordu. Normalde eskiden tuvaletler bah\u00e7ede evin uza\u011f\u0131nda kul\u00fcbe \u015feklindeyken bu evde evin i\u00e7erisinde iki tane vard\u0131 ve ikisinin de gideri k\u00fcnk borularla 45 derece e\u011fimli bah\u00e7enin uzak bir noktas\u0131ndaki foseptik \u00e7ukura ta\u015f\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Binan\u0131n her \u015feyi bilimsel tasarlanm\u0131\u015ft\u0131. Evin s\u0131rt\u0131 yamaca bak\u0131yordu ve arka bah\u00e7enin yamac\u0131nda bir vadi vard\u0131, yosunlu kayalardan s\u0131zarak gelen su burada \u015felaleden d\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Mercan dedelerin aile kabristanl\u0131\u011f\u0131 halen bu \u015felalenin yan\u0131ndad\u0131r. I\u015f\u0131klar i\u00e7inde olsunlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mahallemizde kubbesi kur\u015funlu \u00fcnl\u00fc bir camimiz var, ancak eskiden medereseydi, radyasyon ge\u00e7irmeyen kubbesinin alt\u0131nda bilgelerin bulu\u015ftu\u011fu yer olmal\u0131yd\u0131\u2026 Mu\u011fla\u2019ya buradan selam\u2026 32 derslikli Kur\u015funlu Medresesiyle \u00fcnl\u00fc Mente\u015fe Beyli\u011fine ve \u00c7aka beyin torunu Emirbeyo\u011flu Hamza Beye sayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 sunarak, mahallemizin t\u0131p tarihiyle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 \u015fimdilik noktalayal\u0131m. (Mu\u011fla Latmos\u2019a dikkat: Antik O\u011fuzlu \u015fifac\u0131 prensesimiz Hekate\u2019nin heykeli burada bulundu. Elbisesinin alt\u0131n d\u00fc\u011fmesinde t\u0131p sembolleri vard\u0131.)<\/p>\n\n\n\n<p>Ben \u00e7ocukken, 1950\u2019li y\u0131llarda Mercan dedelerin 12 odal\u0131 bilimevinde evin k\u0131z \u00e7ocu\u011fuyla oynamaya giderdim. Asl\u0131nda oynamaya de\u011fil, merdivenlerle \u00e7\u0131k\u0131lan geni\u015f d\u0131\u015f kap\u0131daki vitray cam nak\u0131\u015flar\u0131 ve i\u00e7erideki su kuyusunu g\u00f6rmeye giderdim. \u00c7ok gizemli bir yerdi. Asl\u0131nda bu ev G\u00fclbahar Sultan himayelerinde Ba\u011fdat\u2019tan getirilen bilgelerle kurulmu\u015f bir \u015fifahaneydi. Bah\u00e7e kom\u015fusuyduk, k\u00f6\u015fede Finci dedelerimin i\u015fletti\u011fi bir \u015fehir hamam\u0131 vard\u0131. \u015eehir hamam\u0131, tedavinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, \u015fifahanelerin yan\u0131nda olmazsa olmaz. Az ileride G\u00fclbahar Hatunun himayelerinde kurulan \u00fcnl\u00fc medresemiz vard\u0131, oradan da Osmanl\u0131 divan katipleri, yaz\u0131c\u0131lar yeti\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mercan dedelerin medresesi 1860\u2019larda \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 400\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Rize merkezinde vak\u0131f olarak yapt\u0131r\u0131lan Koratac\u0131 medresesine ta\u015f\u0131nd\u0131. Ba\u015f m\u00fcderris Koratac\u0131 Mehmet Efendi \u0130stanbul\u2019a saraya \u201cZor soru sorma yar\u0131\u015fmas\u0131na\u201d davet edildi, gitti, birinci geldi ve padi\u015fah\u0131n emriyle \u0130stanbul\u2019da kald\u0131, ancak \u00fc\u00e7 ay sonra kald\u0131\u011f\u0131 otelde \u00f6l\u00fc bulundu. Saray ar\u015fivlerinde bu d\u00f6nemi ara\u015ft\u0131ran yazar \u0130shak G\u00fcven G\u00fcvelio\u011flu\u2019na g\u00f6re, Rize\u2019de yeti\u015fmi\u015f m\u00fcderrisler sarayda 40 kere birinci geldiler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi bu tarih bilgilerini ve \u015fifa bilgilerini yeni nesillere aktarma g\u00f6revi Cumhuriyet ayd\u0131nlar\u0131m\u0131za d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bilgilerimizi payla\u015fmaya devam ediyoruz. Herkes bildi\u011fini birbirine anlats\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada maalesef bilgileri karartma \u00e7a\u011f\u0131na ge\u00e7ildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir g\u00fczel haberim var: 7.s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi bir k\u0131z\u0131m\u0131za T\u00fcrk bayra\u011f\u0131 \u00e7izimi \u00f6\u011frettim. D\u00fcn kareli deftere geni\u015fli\u011fini 16 cm baz alan \u00e7izim yapt\u0131k. Gelecek ders \u00e7izgisiz b\u00fcy\u00fck resim defterine ben hi\u00e7 yard\u0131m etmeden \u00e7izece\u011fiz. Geometri dersi alana \u00f6d\u00fcl olarak nak\u0131\u015f ve kuyruklu piyanoda m\u00fczik dersi veriyorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Angora Ke\u00e7i Postunu karn\u0131na sar\u0131p yatmak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Angora ke\u00e7i postu \u00fczerinde uyuyorum. \u00d6neririm. K\u0131\u015f\u0131n, bilgisayarda yaz\u0131 yazarken&nbsp; ayn\u0131 postu sandalyeme koyuyorum. Karn\u0131m \u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m y\u0131llar \u00f6nce ge\u00e7irdi\u011fim ameliyatlarda \u00e7ok \u00f6rselendi, en ufak \u00fc\u015f\u00fctmede hemen gaz doluyor, karn\u0131m a\u011fr\u0131yor. \u0130\u015fte bu Angora postum benim kurtar\u0131c\u0131m oldu. Gece a\u011fr\u0131m varsa postu alt\u0131ma de\u011fil karn\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcne koyuyorum, barsaklar\u0131m \u0131s\u0131n\u0131yor, sonra m\u00fcthi\u015f rahatlama ya\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahallemizde eski konaklar\u0131n kap\u0131s\u0131nda uzun \u00e7atall\u0131 da\u011f ke\u00e7isi boynuzu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu s\u00fcs de\u011fil \u015fifa verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle nazarl\u0131k olarak as\u0131l\u0131r. Art\u0131k ke\u00e7i kurban kesilmiyor, bo\u011fa boynuzu onun yerini ald\u0131. Ancak s\u00fcs i\u00e7in de\u011fil, eskiler onu \u015fifa verir diye evinin kap\u0131s\u0131na as\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Hat\u0131rlatmak isterim, antik d\u00f6nemden beri Anadolu T\u00fcrkleri Angora tiftik ke\u00e7isini en verimli \u015fekilde kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Nesil \u0131slah\u0131 y\u00f6ntemiyle genlerine i\u015flenmi\u015f beyaz parlak t\u00fcylerinde T\u00fcrk damgas\u0131 vard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki, as\u0131rlarca dam\u0131zl\u0131k se\u00e7ilen ke\u00e7iler birbiriyle d\u00f6llendirilmi\u015ftir, bu y\u00fczde Ahi Anayasas\u0131nda yabanc\u0131lara dam\u0131zl\u0131k ke\u00e7i sat\u0131\u015f\u0131 haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, satanlar cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;U\u011fruna verilen sava\u015flar, ya\u015fanan Alevi T\u00fcrkmen katliamlar\u0131, \u0130ngiliz ajanlara ke\u00e7ilerini kapt\u0131rmamak i\u00e7in da\u011f ke\u00e7isini severken resmedilen Hac\u0131 Bekta\u015fi Veli\u2019nin etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenen kad\u0131n askerler, Cengiz Han\u0131n Kayseri\u2019de par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131 5 bin y\u00fcn dokuma tezg\u00e2h\u0131, Ankara \u00c7\u0131kr\u0131k\u00e7\u0131lar Yoku\u015funda k\u0131r\u0131lan 3 bin \u00e7\u0131kr\u0131k, y\u0131k\u0131lan Kayseri \u015eifahanesi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ahilerin ticaret anayasas\u0131nda yer alan \u201cDam\u0131zl\u0131k Ke\u00e7i sat\u0131\u015f\u0131 yasakt\u0131r\u201d h\u00fckm\u00fcnden ilham alarak Cumhuriyetimizin milli ekonomi felsefesi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. \u201cYerli mal\u0131 T\u00fcrk\u2019\u00fcn mal\u0131, her T\u00fcrk onu kullanmal\u0131\u201d diyen duvar yaz\u0131lar\u0131yla okullar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcslerdik. &nbsp;Milli ekonominin temel sembol\u00fc Angora ke\u00e7isi olmu\u015fsa, ad\u0131n\u0131 ba\u015fkentimize vermi\u015fsek ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcm\u00fcz, kurdu\u011fu T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletine Ahi devletinin ticaret ahlak\u0131n\u0131 \u00f6rnek alm\u0131\u015fsa, Cumhuriyet y\u00f6netimi T\u00fcrklerin geleneklerine en uygun y\u00f6netimdir, demi\u015fse\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ankara ba\u015fkent olurken SIHH\u0130YE Meydan\u0131na da\u011f ke\u00e7isi, bo\u011fa ba\u015f\u0131, \u00fc\u00e7 noktal\u0131 Hitit G\u00fcne\u015fi Kursu heykel yap\u0131lm\u0131\u015fsa\u2026 O heykel H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn hizas\u0131na, Atat\u00fcrk Bulvar\u0131n\u0131 ortalayan meydana konmu\u015fsa, orada T\u00fcrk \u015e\u0130FACILIK TAR\u0130H\u0130N\u0130 okuyorsak\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7 bin y\u0131ldan beri Kuru\u015f adl\u0131 milli param\u0131zda bu\u011fday ba\u015fa\u011f\u0131 resmetmi\u015fsek ve kendi tarihimizi unutup 2006 y\u0131l\u0131ndan itibaren geneti\u011fiyle oynanm\u0131\u015f \u0130srail tohumundan bu\u011fday yeti\u015ftiriyorsak\u2026 S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam yeniden g\u00fcndemimize oturmak zorunda demektir. Onun i\u00e7in Angora Tiftik Ke\u00e7imizi anlatmadan olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Artvin\u2019de onun boynuzunu kaz\u0131yarak tozunu suyla i\u00e7enler var. Merak ettim, ara\u015ft\u0131rd\u0131m. Muhittin Elia\u00e7\u0131k imzal\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmaya ula\u015ft\u0131m, geyi\u011fin midesindeki ta\u015fta her derde deva panzehir varm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;(<a href=\"https:\/\/www.idildergisi.com\/makale\/pdf\/1353490091.pdf%20\/sh.12\">https:\/\/www.idildergisi.com\/makale\/pdf\/1353490091.pdf \/<\/a> )<\/p>\n\n\n\n<p>Muhittin Elia\u00e7\u0131k 12.sayfada \u015f\u00f6yle diyor: \u201cBir saray hekimi olan \u015eif\u00e2\u201f\u00ee \u015eaban Efendi taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f olan \u015eif\u00e2\u201fiyye risalesi, farmakoloji, biyoloji (zooloji), litoloji vb. bilim dallar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren orijinal bir eser olup, panzehir konusu \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Risalede, panzehir ve tiryak t\u00fcrleri \u00fczerinde geni\u015f bi\u00e7imde durulmu\u015f ve bu ta\u015flar\u0131n bulundu\u011fu da\u011f ke\u00e7isi ve y\u0131lan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eifaiyye Makalesinin son sat\u0131rlar\u0131nda daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bilgiler var:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPanzehir, da\u011f ke\u00e7isinin karn\u0131nda, g\u00f6zlerinde, burnunda, boynuzlar\u0131nda, b\u00f6breklerinde bulundu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015f, iki z\u0131dd\u0131 bir arada tutan \u00e7ok garip bir hayvan olan bu hayvanda panzehirin y\u0131lan eti yeyip nevruz otu otlamakla olu\u015ftu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Panzehir ta\u015f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck y\u0131lanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ense taraf\u0131nda ta\u015fla\u015f\u0131p bo\u011fumlanarak da olu\u015ftu\u011fu, bunun \u00e7e\u015fitli marazlarda d\u00f6v\u00fcl\u00fcp i\u00e7irildi\u011fi, kullan\u0131m miktar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 arpadan oniki arpaya veya yar\u0131m dirhemden bir dirheme kadar de\u011fi\u015fti\u011fi s\u00f6ylenmi\u015ftir. Hayvan\u00ee panzehirin, ruh ve hisleri canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, \u015fehveti co\u015fturdu\u011fu, kalp zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na iyi geldi\u011fi, g\u00f6z kapa\u011f\u0131 iltihab\u0131, humma, kalp \u00e7arp\u0131nt\u0131s\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131, istisk\u00e2, c\u00fcnun, c\u00fczam, fel\u00e7, mesane ve b\u00f6brek ta\u015flar\u0131yla yaralar\u0131na iyi geldi\u011fi, tauna ve kabarc\u0131\u011fa \u00e7ok faydal\u0131 oldu\u011fu, yaralar\u0131 iyile\u015ftirdi\u011fi, uyuza, tuzlu balgama, frenk \u00e7i\u00e7e\u011fine, bo\u011faz a\u011fr\u0131lar\u0131na, nikrise, uykusuzlu\u011fa, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na, \u00fcmm\u00fc\u201fs-s\u0131by\u00e2na iyi geldi\u011fi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Mayana k\u00fclt\u00fcrevimin \u00f6n duvar\u0131na babaannemden hat\u0131ra da\u011f ke\u00e7isi boynuzunu takt\u0131\u011f\u0131m zaman bir ya\u015fl\u0131 kom\u015fum \u201c\u0130yi ettin, sana \u015fefaat eder\u201d demi\u015fti. Demek as\u0131r sonra da ayn\u0131 dua devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihte \u015fifac\u0131 kutlu analar\u0131m\u0131z \u00e7ok oldu, ama B\u00fcy\u00fck Kuru\u015f\u2019un asker k\u0131z\u0131 I.Artemis\u2019in sembol\u00fc da\u011f ke\u00e7isiydi. Da\u011fda bay\u0131r yukar\u0131 en h\u0131zl\u0131 ko\u015fan hayvand\u0131r ve en tepedeki kayada aya\u011f\u0131n\u0131n arka t\u0131rna\u011f\u0131yla tutunur, en so\u011fuk havada bile oradad\u0131r, hi\u00e7bir vah\u015fi hayvan ona eri\u015femez. Ba\u015f\u0131nda hilal ile resmedilen Kutluasker Artemis\u2019in neden da\u011f ke\u00e7isiyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirildi\u011fini anlamak laz\u0131m. Hangi \u00f6zelli\u011fi nedeniyle antik ya\u011fmac\u0131lar\u0131 onu u\u00e7urumdan atmak i\u00e7in \u201cg\u00fcnah ke\u00e7isi\u201d rit\u00fceli d\u00fczenliyorlard\u0131 acaba?<\/p>\n\n\n\n<p>Yahudiler, A\u015fana bayram\u0131nda horoz ba\u015f\u0131, bal\u0131k ba\u015f\u0131, ke\u00e7i ba\u015f\u0131 gibi sadece hayvan ba\u015f\u0131 yerler; ba\u015f olmak i\u00e7in b\u00f6yle dua ederler. Oysa T\u00fcrkler herkesin karn\u0131 doysun diye k\u00f6leleri serbest b\u0131rakt\u0131r\u0131r, ko\u00e7lar kurban eder kar\u0131nlar\u0131n\u0131 doyurur. Cad\u0131lar bayram\u0131 yapanlar ise, korkutucu maskeler takarlar, \u201cT\u00fcrk yurdunu viraneye \u00e7evirdik, orda bayku\u015flar \u00f6tt\u00fcrd\u00fck\u201d diye bayram ederler. Ni\u011fde Kemerhisar\u2019daki tarihin en b\u00fcy\u00fck t\u0131p merkezini yerle bir ederler, bilimin hamisi krali\u00e7eleri esir al\u0131r Roma\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, demir parmakl\u0131k i\u00e7inde zincire vurulmu\u015f halde te\u015fhir ederler. Bayku\u015fu sembol ederler, a\u011fa\u00e7tan putunu dikerler, \u00f6n\u00fcnde \u015farap i\u00e7erler, cad\u0131 maskesiyle zenci av\u0131na giderler\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130la\u00e7 yapmay\u0131 kad\u0131nlar \u00fcstlendi\u011fi i\u00e7in de analara sayg\u0131 ata k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn temeli olmu\u015f, bu topraklar Ana-ti Ulu\u2019lar diyar\u0131 olmu\u015f, Koruyucu Tanr\u0131\u00e7alar Bereket Analar burada y\u00fckselmi\u015f, onlara sunaklar yapm\u0131\u015f\u0131z heykellerini dikmi\u015fiz. Bug\u00fcn de Anadolu kad\u0131n\u0131 sirkeyi ba\u015fkalar\u0131na da\u011f\u0131tmak i\u00e7in yapar. Hatta, Tur-ya\u011f\u0131 (Tiryak) ilac\u0131n\u0131, yani mesir macununu halka da\u011f\u0131tmak i\u00e7in yap\u0131yoruz. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Bizim da\u011f ke\u00e7imizi yani \u015fifa ke\u00e7imizi elimizden al\u0131p \u201cg\u00fcnah ke\u00e7isine\u201d \u00e7eviren birileri ile aram\u0131zda tarihten kalma doku uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Ke\u00e7imizi karaya boyay\u0131p ka\u00e7\u0131ran \u0130ngiliz ajanlar\u0131na kar\u015f\u0131 dokumac\u0131 Anadolu kad\u0131nlar\u0131n\u0131n verdi\u011fi sava\u015ft\u0131r tarih boyu ya\u015fanan. Bug\u00fcn de her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn arkas\u0131nda \u0130ngiliz parma\u011f\u0131 aramam\u0131z\u0131n pek \u00e7ok tarihsel nedeni vard\u0131r. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer, \u201cBir \u0131rmakta iki bal\u0131k kavga ediyorsa bilin ki az \u00f6nce oradan bir \u0130ngiliz ge\u00e7mi\u015ftir\u201d diyorsak\u2026 E\u011fer da\u011f ke\u00e7isi resimleri kilimlerimizde vard\u0131 ama moda \u015fimdi b\u00f6yle ad\u0131 alt\u0131nda sembollerimiz yok edildiyse, e\u011fer eski Kayseri y\u00fcn hal\u0131lar\u0131m\u0131z camilerimizden gitmi\u015f yerine ruhsuz kanserojen hal\u0131lar duvarda duvara serilmi\u015fse ve e\u011fer o hal\u0131lar kimyasal deterjanla makineyle temizleniyorsa, zincirleme hastal\u0131klar ba\u015f\u0131m\u0131za ya\u011fmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk t\u00f6resini unuttu\u011fu g\u00fcn tarihten yok olur demi\u015fti O\u011fuz Ka\u011fan, hani?<\/p>\n\n\n\n<p>Angora tiftik ke\u00e7isi, yani da\u011f ke\u00e7isi neden \u015e\u0130FA SEMBOL\u00dcYD\u00dc, anlatmaya devam\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131bekta\u015fi Veli\u2019nin koynunda ve Palmira krali\u00e7esi Sasani T\u00fcrkmeneli prensesi Urfal\u0131 Leyla Zeynep Sultan\u2019\u0131n kap\u0131s\u0131nda da\u011f ke\u00e7isi varsa, Mevlana\u2019n\u0131n oturdu\u011fu post onun postuysa, Akmenid O\u011fuzlu krali\u00e7esi kutlu asker Artemis\u2019in onursal paras\u0131nda Da\u011f Ke\u00e7isi varsa, Atina\u2019ya kadar O\u011fuz ordular\u0131yla giderek k\u00f6leleri serbest b\u0131rakt\u0131ran, Van Kalesine imzas\u0131n\u0131 atan Artemis\u2019in kurt \u015fapkal\u0131 o\u011flu Serhaz e\u011fer \u015eamsun sikkesinde ana-o\u011ful beraber resmedilmi\u015fse onun i\u00e7in Yahudi tefecilerin en sevmedi\u011fi kral\u0131m\u0131z o ve annesi ise\u2026 Bor\u00e7 k\u00f6leli\u011fini (faizi) &nbsp;ve k\u00f6le ticaretini yasaklad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onu ve torunu Rizeli O\u011fuz Ka\u011fan\u2019\u0131 da tefecileri \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ve ila\u00e7 bilen kad\u0131nlar\u0131 korudu\u011fu i\u00e7in sevmediler ve kral\u0131m\u0131z\u0131n el yazmas\u0131 ila\u00e7 re\u00e7etelerini ve panzehir tarifini Rize Kalesinden Roma\u2019ya ka\u00e7\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi tekrar soral\u0131m: Neden tefeci Yahudi bankerler Anadolu\u2019nun da\u011f ke\u00e7isine g\u00fcnah ke\u00e7isi iftiras\u0131n\u0131 att\u0131lar, onu s\u00fcsleyip u\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131 att\u0131lar? &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ke\u00e7iyi s\u00fcsleyip u\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131 at\u0131yorlar ve kurtulduk ke\u00e7iden diye bayram ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0131pk\u0131 \u015fifac\u0131 kad\u0131nlar\u0131 cad\u0131-b\u00fcy\u00fcc\u00fc ilan edip yakarken kutlad\u0131klar\u0131 cad\u0131lar bayram\u0131 gibi. Bak\u0131n\u0131z, bug\u00fcn cad\u0131 filmi yap\u0131lan Kholkhis prensesi Hekate\u2019ye \u00fc\u00e7 bin y\u0131l sonra yap\u0131lan bu sald\u0131r\u0131n\u0131n k\u00f6klerini et\u00fct ediyoruz. Cad\u0131lar hortlad\u0131, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za zehirli elma yedirmektedirler. \u00c7izgi filmlere ve ilkokul \u0130ngilizce Ders kitaplar\u0131na ve anaokulu m\u00fcfredat\u0131na girmi\u015f olan cad\u0131l\u0131 bayramlar ve korku filmi izleme saatleri derhal kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnlerde yerli mal\u0131 ve yerli ila\u00e7 bayramlar\u0131 kutlamak \u00f6zlemiyle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Turun\u00e7 a\u011fac\u0131 havay\u0131 zehirli gazlardan temizliyorsa\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Turun\u00e7 \u00e7i\u00e7e\u011fi evinizin odalar\u0131na kadar havay\u0131 temizler. Lokman Hekim demi\u015f ki;<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cRize\u2019de her evin kap\u0131s\u0131nda bir turun\u00e7 a\u011fac\u0131 var, burada doktora gerek yok!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bah\u00e7esinde 400 y\u0131ll\u0131k turun\u00e7 a\u011fac\u0131 bulunan rahmetli Tavilo\u011flu Ahmet Efendi (Kuvvac\u0131 Armat\u00f6r) dede gelinlerine \u201cBu a\u011fa\u00e7 \u015fifad\u0131r, onu yok etmeyin\u201d dermi\u015f. Sa\u011folsun, onun sayesinde bu a\u011fac\u0131n bulundu\u011fu bah\u00e7e ve i\u00e7indeki konak, hepsi beraber milli korumaya al\u0131nm\u0131\u015f haldedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok hastaya o bah\u00e7edeki a\u011fac\u0131n turun\u00e7lar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m marmelattan verdim. Ondan \u00e7elik dald\u0131rd\u0131m, onun \u00e7ekirdeklerinden fidan yeti\u015ftirdim, 250 fidan hediye da\u011f\u0131tt\u0131m. Turun\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 yeniden her bah\u00e7ede her sokakta g\u00f6rebilmek i\u00e7in \u00f6n tan\u0131t\u0131m olarak \u015fifas\u0131n\u0131 Rize\u2019de \u00fcst makamlara anlatmak i\u00e7in kavanozlara koyup hediye g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm; Rize Valisine (2021), Rize Belediye Ba\u015fkan\u0131na (2020, 2021,2022) ve belediye ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lar\u0131na, Belediye Park Bah\u00e7elerde g\u00f6revlilere, T\u0131p Fak\u00fcltesinde Farmakoloji \u00f6\u011fretim \u00fcyelerine, \u0130l K\u00fclt\u00fcr M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, vb.<\/p>\n\n\n\n<p>2019 y\u0131l\u0131nda, Ayd\u0131nc\u0131k\u2019an ve Hatay\u2019dan getirtti\u011fim be\u015f y\u0131ll\u0131k turun\u00e7 fidanlar\u0131ndan 20 kadar arkada\u015f\u0131ma hediye ettim, \u0130slampa\u015fa ve Portakall\u0131k cami bah\u00e7elerine, dost ve akrabalar\u0131m\u0131n bah\u00e7elerine ve mezarl\u0131klar\u0131na turun\u00e7 fidan\u0131 diktim. \u015eimdi kendi yeti\u015ftirdi\u011fim fidanlardan hediye da\u011f\u0131t\u0131yorum. Hem \u00fc\u00e7 yaprak sitroz olarak hem de meyve olarak siyah t\u00fcpl\u00fc po\u015fet i\u00e7inde dostlar\u0131ma da\u011f\u0131tmaya devam ediyorum. 2022 Ekim-Kas\u0131m aylar\u0131nda, eski bah\u00e7elerde tespit etti\u011fim \u00fc\u00e7 yaprak sitroz yaban turun\u00e7lar\u0131ndan \u00e7ekirde\u011fi i\u00e7in torbalar dolusu \u0130slampa\u015fal\u0131 fidanc\u0131lara ve Belediyeye ait Askoroz Seras\u0131na hediye ettim.&nbsp; Serada ge\u00e7en hediye etti\u011fim 400 fidana portakal, mandalina ve kamkat a\u015f\u0131s\u0131 yapt\u0131lar. Bu sene hediye etti\u011fim en az on kilo sitroz \u00e7ekirde\u011fini seneye turun\u00e7 meyvesi olarak a\u015f\u0131lamalar\u0131n\u0131 isteyece\u011fim<strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bah\u00e7esindeki 400 y\u0131ll\u0131k turun\u00e7 a\u011fac\u0131yla ilgili olarak bana kay\u0131npederi Kuvvac\u0131 Armat\u00f6r Ahmet Tavilo\u011flu Efendinin hat\u0131ras\u0131n\u0131 anlatan Macide Morg\u00fcl Tavilo\u011flu halam\u0131z\u0131 iki hafta \u00f6nce 95 ya\u015f\u0131nda topra\u011fa verdik, onun bah\u00e7esinden \u00fcretti\u011fim b\u00fct\u00fcn turun\u00e7 fidanlar\u0131 ruhlar\u0131na gitsin.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Te\u015fekk\u00fcr:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019den Geleneksel \u015eifa Bilgileri yaz\u0131 serisini haz\u0131rlarken bana katk\u0131 veren b\u00fct\u00fcn mahalle kom\u015fular\u0131ma ve Rizeli dostlar\u0131ma;<\/p>\n\n\n\n<p>Probiyotik beslenme konusunda bilgilerini benden esirgemeyen Habibi \u0130la\u00e7 \u015firket yetkililerine;<\/p>\n\n\n\n<p>Terkettikleri bah\u00e7elerden toplad\u0131\u011f\u0131m elma, armut, turun\u00e7 ve sitrozlar i\u00e7in, rahmete kavu\u015fmu\u015f olanlar dahil \u0130slampa\u015fa ve Portakall\u0131k Mahallesinden b\u00fct\u00fcn kom\u015fular\u0131ma;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve, bana \u00fc\u00e7 y\u0131ldan beri sir veren Ali Tiryaki\u2019ye, sirden bal sirkesi yapmay\u0131 bana \u00f6\u011freten Adnan Tiryaki\u2019ye, g\u00f6sterdikleri dayan\u0131\u015fma i\u00e7in Semiha Tiryaki, Rahmiye Musano\u011flu ve Y\u00fcksel Kara arkada\u015flar\u0131ma;<\/p>\n\n\n\n<p>Sonsuz te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahiye Morg\u00fcl<\/p>\n\n\n\n<p>21 Kas\u0131m 2022 \/ Rize<\/p>\n\n\n\n<p> Email: <a href=\"mailto:mahiye@gmail.com\">mahiye@gmail.com<\/a> \/ youtube:mayana1950<\/p>\n\n\n\n<p>Belgesel: Asa Belgesel \/ ezberbozantv \/ Beng\u00fct\u00fcrktv \/Ka\u00e7kartv<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rize\u2019den \u015eifa Bilgilerine K\u0131\u015f \u00c7aylar\u0131yla Devam (8) K\u0131\u015f \u00e7ay\u0131 denilince so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131, nezle ve gribe iyi gelen \u00e7aylar akl\u0131m\u0131za gelir. Dikkat edilmesi gereken husus&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2022\/11\/21\/rizeden-geleneksel-sifa-bilgileri-9-son-bolum\/\">Devam\u0131n\u0131 Oku<span class=\"screen-reader-text\">Rize&#8217;den Geleneksel \u015eifa Bilgileri (8 ve 9. b\u00f6l\u00fcm)<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1571"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions\/1573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}