{"id":1575,"date":"2022-11-30T14:34:58","date_gmt":"2022-11-30T11:34:58","guid":{"rendered":"http:\/\/mahiye.com\/?p=1575"},"modified":"2022-11-30T14:35:02","modified_gmt":"2022-11-30T11:35:02","slug":"mersinde-dunya-turuncgil-kongresi-yapildi-ama-30-11-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2022\/11\/30\/mersinde-dunya-turuncgil-kongresi-yapildi-ama-30-11-2022\/","title":{"rendered":"Mersin&#8217;de D\u00fcnya Turun\u00e7gil Kongresi Yap\u0131ld\u0131, Ama&#8230; (30.11.2022)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mersin\u2019de D\u00fcnya Turun\u00e7gil Kongresi Yap\u0131ld\u0131, Ama\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ama bu kongrede yap\u0131lan turun\u00e7giller \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131nda Rize\u2019den kimse yok. Bu kadar d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131k i\u00e7imi ac\u0131tt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015ftaya bildiriyle kat\u0131lan \u00c7ukurova \u00dcniversitesi Ziraat Fak\u00fcltesinden Prof.\u0130brahim Orta\u015f hoca kongreden sonra yazd\u0131\u011f\u0131 makalesini adresime g\u00f6nderdi, b\u00f6ylece haberim oldu. \u0130\u00e7im ac\u0131yarak kendisine a\u00e7\u0131k cevap yazd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Rizeliler turun\u00e7gillerin yeti\u015ftirilmesi ve yay\u0131lmas\u0131na verdi\u011fi eme\u011fin fark\u0131nda de\u011fildir. Bu u\u011furda kalem sava\u015f\u0131 verenleri de bilmezler. Tarihe not d\u00fc\u015fmek i\u00e7in Prof.\u0130brahim Orta\u015f hocan\u0131n yaz\u0131s\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve kendisine a\u00e7\u0131k cevab\u0131m\u0131 buraya al\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnya Turun\u00e7gil Kongresi \u00dclkemizde \u0130lk Defa Ger\u00e7ekle\u015ftirildi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Dr. \u0130brahim ORTA\u015e, \u00c7ukurova \u00dcniversitesi,&nbsp;<a href=\"mailto:iortas@cu.edu.tr\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">iortas@cu.edu.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u0131da g\u00fcvenceniz yoksa gelece\u011finiz g\u00fcvende de\u011fil demektir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cUluslararas\u0131 Turun\u00e7gil Birli\u011fi (ISC)\u2018nin 4 y\u0131lda bir \u00fcye \u00fclkelerinin d\u00fczenledi\u011fi 14. Uluslararas\u0131 Turun\u00e7gil Kongresi (XIV&nbsp;International Citrus Congress) T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa Mersin\u2019de, Ulusal Turun\u00e7gil Konseyi, Akdeniz \u0130hracat\u00e7\u0131 Birlikleri ve \u00c7ukurova \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan organize edilmi\u015ftir. \u00c7.\u00dc. Ziraat Fak\u00fcltesinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak turun\u00e7gil \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131ndan olu\u015fan bilim kurulunun olu\u015fturdu\u011fu bilimsel program ekseninde hem teorik hem de uygulamal\u0131 alanlarda turun\u00e7giller konusunda 8 oturum ve 7 \u00e7al\u0131\u015ftay d\u00fczenlenmi\u015ftir.&nbsp;&nbsp;Kongreye yakla\u015f\u0131k 30 \u00fclkeden 290\u2019\u0131 yabanc\u0131 olmak \u00fczere toplam 450 bilim insan\u0131 kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u2026..<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130klim De\u011fi\u015fimleri ve Turun\u00e7gil \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kongrede 10 Kas\u0131m 2022 tarihinde &#8220;Climate Change and Citrus&#8221; adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131 d\u00fczenledik. \u00c7al\u0131\u015ftaya kat\u0131lan bilim insanlar\u0131 ile daha \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m iklim de\u011fi\u015fimlerinin turun\u00e7gillerin geli\u015fimi \u00fczerine olas\u0131 etkileri ve iklim de\u011fi\u015fimlerine turun\u00e7giller bitkilerinin uyumunun nas\u0131l sa\u011flanabilece\u011fi konusunu tart\u0131\u015ft\u0131k.&nbsp;&nbsp;\u0130klim de\u011fi\u015fimlerinin olas\u0131 etkilerinden s\u0131cakl\u0131k, y\u00fcksek radyasyon, don, sel bask\u0131nlar\u0131, kurakl\u0131k (topraktan su eksikli\u011fi) ve tuzlulu\u011fun bitki geli\u015fimi \u00fczerindeki etkilerini b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc olarak irdeledik. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finden etkilenen di\u011fer bitkiler i\u00e7in de bu \u00e7al\u0131\u015ftayda uygulad\u0131\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015ftay y\u00f6ntemi kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Anla\u015f\u0131ld\u0131 ki \u00e7ok say\u0131da bilim insan\u0131 bilimsel toplant\u0131larda s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcrelerdeki bilimsel tebli\u011flerden \u00e7ok tart\u0131\u015fmalara kat\u0131lmak istiyorlar. \u00c7ok yararl\u0131 bilgi ve g\u00f6r\u00fc\u015flerin belirtildi\u011fi tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda yeni sorular\u0131n da olu\u015ftu\u011funu fark ettik. Bu vesile ile turun\u00e7gil yeti\u015ftiricili\u011fi yap\u0131lan \u00fclkelerden gelen bilim insanlar\u0131nda b\u00f6lgelerinden uygulanan \u00e7ok de\u011fi\u015fik y\u00f6netim sistemlerini de \u00f6\u011frenmi\u015f olduk. \u0130klim de\u011fi\u015fimleri ile m\u00fccadele i\u00e7in bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015ftaylar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve konunun enine boyuna tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 yararl\u0131 olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Rize\u2019de \u00e7ok daha hakl\u0131 bir nedenle biz sitroz \u00fcretimini \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131z. Tam da&nbsp; kongre ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine sebebiyet veren zehirli gaz\u0131 havadan temizleyen tek a\u011fa\u00e7 turun\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in. \u00c7al\u0131\u015ftaydaki ba\u015fl\u0131kta tam tersi bir kavram var; iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin turun\u00e7gillere etkisi\u2026 Oysa tam tersine, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fini \u00f6nlemede turun\u00e7gillerin rol\u00fc\u201d, ya da \u201cHava kirlili\u011fini \u00f6nlemede turun\u00e7gillerin rol\u00fc\u201d olabilirdi ba\u015fl\u0131k. \u0130\u015fte Rize\u2019de biz tam da bunun i\u00e7in turun\u00e7gilleri ve \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 yaprak yabani sitrozu yayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Prof.\u0130brahim Orta\u015f hocaya cevab\u0131m \u015f\u00f6yle oldu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130brahim Hocam size k\u00fcst\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131llard\u0131r yaz\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu kongreyi siz d\u00fczenlediniz&nbsp;ve neden bana haber vermediniz? Rize&#8217;de Ziraat Fak\u00fcltesi yok diye, \u00f6yle \u015fey olur mu? Ben var\u0131m, size sitroz \u00fc\u00e7 yaprak getirirdim, bundan yap\u0131lan panzehiri anlat\u0131rd\u0131m. \u00c7ekirdeksiz mandalina getirirdim.<\/p>\n\n\n\n<p>Rize SATSUMA&#8217;y\u0131, yani Rize patentli \u00e7ekirdeksiz mandalinay\u0131 t\u00fcm Ege ve Akdeniz&#8217;e fidan da\u011f\u0131tan merkezdir, \u00f6zellikle fidanc\u0131l\u0131kta benim mahallem merkezdir. Bizi nas\u0131l pas ge\u00e7ersiniz?<\/p>\n\n\n\n<p>Daha \u00f6nemlisi, konu ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131za bakt\u0131m, Turun\u00e7&#8217;un tarihte panzehir olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7 ba\u015fl\u0131k yoktu. &#8220;D\u00fcnya tarihinde ve Farmakolojide turun\u00e7un yeri&#8221; diye ba\u015fl\u0131k atard\u0131m, tarihte ana\u00e7 sitrostan yap\u0131lan ilk antidot&nbsp; Mitridatikom Panzehiri \u00fczerine size makale sunabilirdim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Siz hat\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z, benim sizden turun\u00e7 meyvesi kargo rica etti\u011fim \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce bana, &#8220;Bah\u00e7evana soray\u0131m bizde var m\u0131?&#8221; dediniz, sonra da &#8220;Sordum bizde yokmu\u015f&#8221; dediniz. \u015eimdi de bana bildiri sundu\u011funuz TURUN\u00c7 KONGRES\u0130NE dair yaz\u0131 g\u00f6nderiyorsunuz. Kafam allak bullak oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gelecek kongre Kore&#8217;deymi\u015f, ge\u00e7ti Bor&#8217;un pazar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Benim burda Rize&#8217;de 400 y\u0131ll\u0131k turun\u00e7 a\u011fac\u0131m var, hi\u00e7 genleriyle oynanmam\u0131\u015f. Rize sahilleri turun\u00e7gil cennetiydi, \u00e7ay bask\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131, ama ben sahili yeniden turun\u00e7 ana\u00e7lar\u0131yla donataca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Fak\u00fclteler makale yazs\u0131n ben TAR\u0130H YAZACA\u011eIM.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131cakla&#8230; \/Mahiye Morg\u00fcl<\/p>\n\n\n\n<p>30.11.2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mersin\u2019de D\u00fcnya Turun\u00e7gil Kongresi Yap\u0131ld\u0131, Ama\u2026 Ama bu kongrede yap\u0131lan turun\u00e7giller \u00e7al\u0131\u015ftay\u0131nda Rize\u2019den kimse yok. Bu kadar d\u0131\u015flanm\u0131\u015fl\u0131k i\u00e7imi ac\u0131tt\u0131. \u00c7al\u0131\u015ftaya bildiriyle kat\u0131lan \u00c7ukurova \u00dcniversitesi&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2022\/11\/30\/mersinde-dunya-turuncgil-kongresi-yapildi-ama-30-11-2022\/\">Devam\u0131n\u0131 Oku<span class=\"screen-reader-text\">Mersin&#8217;de D\u00fcnya Turun\u00e7gil Kongresi Yap\u0131ld\u0131, Ama&#8230; (30.11.2022)<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1576,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575\/revisions\/1576"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}