Ba\u015fo\u011fuzlu kral\u0131m\u0131z VI.Mitridate Mete O\u011fuz, kendi el yaz\u0131s\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 panzehir tarifinde, anl\u0131yoruz ki sedefi de iyile\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, ana\u00e7 turun\u00e7 i\u00e7in \u201csedefotu\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir s\u00fcre \u00f6nce sahilde bir tutamc\u0131k yabani maydanozu \u0131s\u0131rmakla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bald\u0131ran zehirlenmesini ana\u00e7 turun\u00e7\/sitroz sayesinde atlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00f6nceki yaz\u0131lar\u0131mda anlatm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdi sedef yaras\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn cilt yaralar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirdi\u011finden s\u00f6z edece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n
L\u00fctfen, yedi\u011finiz turun\u00e7gil meyvesinin, limonun dahi \u00e7ekirde\u011fini atmay\u0131n, dikin, ondan ye\u015feren dikenli ana\u00e7 sitrozun b\u00fcy\u00fcmesini sab\u0131rla bekleyin. \u00dc\u00e7 yaprak denilen yapraklar\u0131na sevgiyle bak\u0131n, o yapraklar bir g\u00fcn sizi kurtarabilir. Cilt bak\u0131mc\u0131lar\u0131 dahi h\u00fccre yeniledi\u011fini fark ettiler, sitrozlu y\u00fcz kremi \u00fcretiyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Fidanc\u0131 kom\u015fumuz, sat\u0131\u015f i\u00e7in s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc mandalina fidanlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda a\u015f\u0131s\u0131 tutmam\u0131\u015f olanlar\u0131 bana veriyor. \u00dc\u00e7 yaprakl\u0131 dikenli filiz vermi\u015fler. Ta\u015f\u0131d\u0131m, sahildeki atletizm sahas\u0131n\u0131n duvar\u0131 boyunca 25 tane kadar diktim. Deniz taraf\u0131ndaki lahana bah\u00e7elerine de dikmek istedim. Tam benim yabani maydanozla zehirlendi\u011fim lahana bah\u00e7esinin k\u00f6\u015fesinde, bu kez sivrisinek yuvas\u0131na k\u00fcrek sokmu\u015fum, y\u00fcz\u00fcme sald\u0131rd\u0131lar. Bir tanesi kocaman dekik a\u00e7t\u0131 aln\u0131m\u0131n ortas\u0131na. Ac\u0131 ac\u0131 ka\u015f\u0131nmaya ba\u015flad\u0131. 15 dakika sonra akl\u0131ma geldi ki dikim yapmakta oldu\u011fum ana\u00e7 sitrozun yapra\u011f\u0131n\u0131 ac\u0131yan noktaya s\u00fcrersem zehrini yok edecektir. Kopard\u0131m, \u00e7i\u011fneyip aln\u0131ma yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m, ac\u0131s\u0131 ge\u00e7ti, on dakika kadar sonra yeniden ac\u0131d\u0131, bir yaprak daha kopard\u0131m, \u00e7i\u011fneyip s\u00fcrd\u00fcm. Eve gidene kadar bir daha ac\u0131mad\u0131, ama \u015fi\u015fmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Evde yeni bir \u015fey denedim; \u00e7ekirdekleri i\u00e7in saklad\u0131\u011f\u0131m ana\u00e7 sitroz meyvelerinden bir tanesini kestim, suyunu aln\u0131ma s\u00fcrd\u00fcm, aln\u0131m rahatlad\u0131, k\u0131zart\u0131s\u0131 da ge\u00e7ti. Kolumda ka\u015f\u0131nt\u0131 ba\u015flad\u0131, ona da ana\u00e7 suyu s\u00fcrd\u00fcm, o da ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n
Evde kase i\u00e7inde salonda havay\u0131 temizlesin diye bekletti\u011fim be\u015f tane ana\u00e7 turun\u00e7 vard\u0131, hepsini limon gibi ortadan kestim, i\u00e7indeki \u00e7ekirdekleri \u00e7atalla d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm, mini po\u015fetlere koyarak plastik buzlu\u011fa yerle\u015ftirdim. Bundan sonra b\u00f6cek sokmalar\u0131nda, bald\u0131ran zehirlenmelerde ve sedef yaras\u0131nda, buzluktan indirip kullanabilirim.<\/p>\n\n\n\n
Dikenli ana\u00e7 sitrozun bu \u00f6zelliklerini denemi\u015f bir ki\u015fi olarak \u00e7ocuklar\u0131n oyun alanlar\u0131na yak\u0131n yerlere dikilmesinin ne kadar yararl\u0131 olaca\u011f\u0131na kanaatim artm\u0131\u015f olarak \u015fimdi \u00e7ok daha isteyerek bunu \u015eehir Planlama ve Park Bah\u00e7eler M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6neriyorum.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ki hafta i\u00e7erisinde sahilimize 50 fidan, Da\u011fdibi yolunda Karayel, S\u00f6zeri ve Balc\u0131 aile bah\u00e7elerinin duvar kenar\u0131 boyunca 40 fidan, Morg\u00fcl apartman\u0131 \u00e7evresinde yol kenarlar\u0131na 20 fidan, soka\u011f\u0131m\u0131zdaki basket sahas\u0131n\u0131n kenar\u0131na da 8 turun\u00e7 fidan\u0131 diktim.<\/p>\n\n\n\n
Sonra bir deneyim ya\u015fad\u0131m, ka\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir noktada kabuk tutan bir yara oldu. Ona yaban turuncu meyvesinin suyunu s\u00fcrd\u00fcm. Sinek \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131na s\u00fcr\u00fcyordum, ona da s\u00fcrd\u00fcm. Bakt\u0131m ertesi g\u00fcn iyile\u015fmi\u015f. Basit bir \u015feydi ama bende tarihte panzehir tarifindeki \u201csedefotu\u201d \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yand\u0131; Mete O\u011fuz el yazmas\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en \u201csedef otu\u201d, sedef yaras\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren ot dedi\u011fi bu olmal\u0131yd\u0131. Hemen \u00e7ok eski bir cilt lekemin \u00fczerine s\u00fcrd\u00fcm, \u00fczerindeki p\u00fcr\u00fcz ge\u00e7ti. Daha emin olmak i\u00e7in iki kolunda sedef yaras\u0131 olan bir kom\u015fuma denemeye karar verdim. Hatta kolunun birine ana\u00e7 turun\u00e7 suyu, di\u011ferine bal sirkesinin anas\u0131ndan g\u00fcnde \u00fc\u00e7 pansuman yapmaya karar verdik ve denemeyi ba\u015flatt\u0131k. Galiba Mitridate\u2019ye gitti\u011fi yerde ila\u00e7 da\u011f\u0131tan H\u0131z\u0131r \u0130lyas ya da Lokman Hekim denilmesi bir ger\u00e7eklikti. Anl\u0131yorum ki onun kulland\u0131\u011f\u0131 sedefotu suyuna Mitridatikom Panzehiri bo\u015funa denilmemi\u015f. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6n\u00fcne ana\u00e7 fidanlar dikti\u011fim, yap\u0131m\u0131 devam eden Millet Bah\u00e7esinin kaykay alan\u0131n\u0131n giri\u015fine muhte\u015fem bir yaz\u0131 koymu\u015f belediyemiz; \u201cRize Belediyesi SKATE PARK\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Fidanlar\u0131 dikerken bu isimden rahats\u0131z oldum. E\u011fitimci damar\u0131m b\u00f6yle durumlarda kabar\u0131r; T\u00fcrk\u00e7e \u2013\u0130ngilizce kolaj bir yaz\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n zihni kar\u0131\u015f\u0131r. Rize\u2019de \u00f6\u011frencilerimiz okudu\u011funu anlamada \u00fclke sonuncusu iken sessiz kalamam. \u00c7ocuklar\u0131n g\u00f6rsel alanlar\u0131na bozuk karma\u015f\u0131k \u015feyler yaz\u0131yoruz, \u00e7ocuklar \u00e7ok masum.<\/p>\n\n\n\n
Bir yandan \u00e7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famas\u0131 i\u00e7in oyun alanlar\u0131n\u0131 zehirli gazlardan temizleyecek turun\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131 dikerken, oyun alan\u0131n\u0131n duvar\u0131na \u00e7ocu\u011fun zihinsel geli\u015fimini \u00f6rseleyecek tabelalar koyuyoruz. Bu dikkatsizli\u011fe \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm. De\u011fi\u015fmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Bah\u00e7enin ad\u0131 T\u00fcrk\u00e7e Millet Bah\u00e7esi, oyun alan\u0131n\u0131n ad\u0131 \u0130ngilizce, bu bir \u00e7eli\u015fkidir. \u00d6nce T\u00fcrk\u00e7emizi korumal\u0131y\u0131z. Kaykay Alan\u0131 gibi \u00e7ok g\u00fczel oturmu\u015f s\u00f6zlerimiz varken neden \u201cskate park\u201d? Hem ki, \u00e7ocuklar bu kelimeyi Rize \u015fivesiyle m\u00fcstehcen telaffuz edebilir.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fczeltilmesi dile\u011fiyle, kaykay oyun alan\u0131na bu ismi koyanlar\u0131n bunu bir kere daha d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini rica edece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n
Yeni \u00f6\u011frendi\u011fim bir g\u00fczel bilgiyle yaz\u0131y\u0131 bitiriyorum. Baz\u0131 becerikli kad\u0131nlar, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesini sirkeli suyla bir kere bo\u015f \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak borular\u0131nda birikmi\u015f deterjan kirlerini s\u00f6k\u00fcp at\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n
Son bir bilgi daha; Cimilli bir nineden \u00f6\u011frendim, sabahlar\u0131 kestane bal\u0131ndan bir \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 dilalt\u0131na koymak akci\u011fer iltihab\u0131na iyi gelirmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnlere\u2026<\/p>\n\n\n\n
Mahiye Morg\u00fcl \/10.12.2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ba\u015fo\u011fuzlu kral\u0131m\u0131z VI.Mitridate Mete O\u011fuz, kendi el yaz\u0131s\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 panzehir tarifinde, anl\u0131yoruz ki sedefi de iyile\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, ana\u00e7 turun\u00e7 i\u00e7in \u201csedefotu\u201d diyor. Bir s\u00fcre \u00f6nce…<\/p>\n