12 Ekim 2023 Per\u015fembe ak\u015fam\u0131 Rize \u00dcniversitesinin konser salonunda K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tasavvuf M\u00fczi\u011fi Orkestras\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131n\u0131p s\u00f6ylenen \u00e7ok \u00f6zel bir Mevlid konseri dinledik.<\/p>\n\n\n\n
1956 y\u0131l\u0131nda Kemal Batanay taraf\u0131ndan S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019nin beyitleri \u00fczerine bestelenmi\u015f olan formunu bize konser verdiler. \u0130cras\u0131 \u00e7ok zor bir eserdi; seksen dokuz makamda ve ondan fazla ritimde bestelenmi\u015fti. Bir m\u00fczikolog olarak b\u00f6yle bir eseri dinleme f\u0131rsat\u0131m oldu\u011fu i\u00e7in kendimi \u015fansl\u0131 hissettim. <\/p>\n\n\n\n
Konser boyunca g\u00f6z\u00fcm kud\u00fcmzene tak\u0131ld\u0131. Ana ritmi o veriyordu. Tek hata yaparsa t\u00fcm eser y\u0131k\u0131l\u0131rd\u0131. Ben de dizlerimin \u00fczerinde onu taklit ediyordum. Koronun \u201cAllah\u00fcmme salli ala seyyidina Muhammed\u201d nakaratlar\u0131nda ben de kat\u0131l\u0131yordum.<\/p>\n\n\n\n
Konserin biti\u015finde solistler tebrik edilirken kud\u00fcmzeni atlad\u0131lar. Oysa tasavvuf m\u00fczi\u011finde ana \u00e7alg\u0131 kud\u00fcmd\u00fcr. Kemal Batanay bu \u00f6zg\u00fcn bestesinde on farkl\u0131 ritim kullanm\u0131\u015ft\u0131. Tek ritim hatas\u0131 b\u00fct\u00fcn eseri oynat\u0131r. O nedenle bu konserde ilk \u00f6nce tebrik edilmesi gereken sanat\u00e7\u0131 kud\u00fcmzendi. <\/p>\n\n\n\n
Konser da\u011f\u0131l\u0131rken kulise gittim, kud\u00fcmzen Mehmet \u00d6ztorun\u2019u buldum, kendisini tebrik ettim. Rize\u2019de seyircinin kendisini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsin istedim. Hat\u0131ra g\u00f6t\u00fcrmesi i\u00e7in ona \u015fifa kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131mdan hediye verdim.<\/p>\n\n\n\n
Bursa\u2019da 1422\u2019de S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019yi (\u015eeyh Edebali\u2019nin torunudur) bu Mevlid\u2019i yazmaya ve bestelemeye y\u00f6nelten bir \u015feyler sebep olmu\u015ftu. Acaba konser kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131nda bundan s\u00f6z edilecek mi diye merak ediyordum. Elimizde konser kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131 yoktu, bas\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak Kapadokya \u00dcniversitesi ad\u0131na sahneye \u00e7\u0131kan bir bey bir iki c\u00fcmle bundan s\u00f6z etti. Fakat s\u00f6yledi\u011fi benim bildi\u011fimden farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
O ki\u015fi \u015f\u00f6yle dedi: \u201cUlu Cami\u2019ye namaza gelenlerden biri, m\u00fcezzin S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019ye, Hz. Muhammed ile di\u011fer peygamberler aras\u0131nda bir fark yoktur, dedi, o da cevab\u0131n\u0131 mevlid ile verdi.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u0130ki yanl\u0131\u015f var i\u00e7inde; (a)camiye gelene de\u011fil, (b)gayrim\u00fcslim zenginlere cevap verdi.<\/p>\n\n\n\n
Mevlit bestelenirken (Bursa 1422), \u0130stanbul ve b\u00f6lge Latin i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131. Bursa\u2019n\u0131n gayrim\u00fcslim zengin t\u00fcccarlar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015f\u0131yordu S\u00fcleyman \u00c7elebi. Onlar, \u201cSizin peygamberinizin mucizeleri yok, bizim peygamberimizin mucizeleri var\u201d diye S\u00fcleyman \u00c7elebi\u2019ye sata\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcleyman \u00c7elebi onlara cevaben, \u201cBizim peygamberimizin annesi de babas\u0131 da belli, sizinkinin babas\u0131 belli de\u011fil, annesi de \u015f\u00fcpheli\u201d demi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Onlar ki, 1204\u2019de \u0130stanbul\u2019a yap\u0131lan 4.Ha\u00e7l\u0131 seferinden beri, yani Venedik\/Latin i\u015fgalinden beri buralara y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Fatih Sultan Mehmet hen\u00fcz Venedik tacirlerinin i\u015fgalinden \u0130stanbul\u2019u temizlememi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcleyman \u00c7elebi, onlara cevaben yazd\u0131\u011f\u0131 beyitlerle peygamberimizin anne-babas\u0131n\u0131n kimli\u011fini ve do\u011fumuyla insanl\u0131\u011fa nas\u0131l m\u00fcjde getirdi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrk\u00e7e Mevlid, Trakya\u2019dan Asya i\u00e7lerine kadar sevilerek okunan, d\u00f6nemsel \u00f6nemi olan, seksen dokuz makamda ve on farkl\u0131 ritimde bestelenmi\u015f olmas\u0131yla T\u00fcrk M\u00fczik Tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok de\u011ferlidir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle, \u0130lahiyat Fak\u00fcltelerine makam bilgisi, kud\u00fcm e\u011fitimi ve Mevlid okuma dersi konulmal\u0131d\u0131r. Mevlid, yaln\u0131zca dua de\u011fildir, daha fazlas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz Zafer Bayram\u0131nda (30 A\u011fustos 2023) Mustafa Kemal Atat\u00fcrk ve Rizeli silah arkada\u015flar\u0131 i\u00e7in \u0130slampa\u015fa Kur\u015funlu Camisinde bir mevlit de ben okuttum. Mevlid T\u00fcrk\u00e7e okundu\u011fu i\u00e7in birileri bundan rahats\u0131z olurlar. Onlara inat Mevlidimiz en g\u00fczel sesle okunmaya devam edilmelidir. Unutturulan Merhaba b\u00f6l\u00fcm\u00fc de, el s\u0131k\u0131\u015fma hareketleriyle birlikte geri getirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Eskiden \u201cMerhaba\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde aya\u011fa kalk\u0131l\u0131r, sa\u011f\u0131nda ve solundakiyle tokala\u015farak merhaba yap\u0131l\u0131rd\u0131. \u201cGeldi bir akku\u015f kanad\u0131 ile revan\/ Arkam\u0131 s\u0131\u011fad\u0131 kuvvetle heman\u201d deniliyorken, ayakta s\u0131rtlar s\u0131vazlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
S\u0131rt s\u0131vazlamak, Anadolu\u2019da sanc\u0131 \u00e7eken anneye verilen kuvvet deste\u011fidir. Dikkat edilirse, Mevlid s\u0131ras\u0131nda kutlu do\u011fum anlat\u0131l\u0131rken bu t\u00f6rensel hareketler yap\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
12 Ekim ak\u015fam\u0131 yap\u0131lan Besteli Mevlid konserinde ak sa\u00e7l\u0131 solist (en g\u00fczel sesli olan) bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc ayakta okudu. Salondakilere siz de aya\u011fa kalk\u0131n i\u015faretiydi bu. Ama protokol aya\u011fa kalkmay\u0131nca salon da kalkmad\u0131. \u00c7o\u011funluk dinleyici \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencileriydi, onlar da aya\u011fa kalkmad\u0131 ve tahminim onlara Mevlid k\u00fclt\u00fcr\u00fc hi\u00e7 \u00f6\u011fretilmiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir m\u00fczikolog olarak, bu Mevlid konserini Rize\u2019de izlemekten \u00e7ok mutlu oldum. Konseri d\u00fczenleyen K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Kapadokya \u00dcniversitesine, Rize Belediyesine, Rize RTE \u00dcniversitesine ve Rize \u0130l K\u00fclt\u00fcr M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne Rizeli bir m\u00fczikolog olarak te\u015fekk\u00fcr ediyorum.<\/p>\n\n\n\n
Mahiye Morg\u00fcl 13.10.2023\/ Rize<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
12 Ekim 2023 Per\u015fembe ak\u015fam\u0131 Rize \u00dcniversitesinin konser salonunda K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tasavvuf M\u00fczi\u011fi Orkestras\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131n\u0131p s\u00f6ylenen \u00e7ok \u00f6zel bir Mevlid konseri dinledik. 1956 y\u0131l\u0131nda…<\/p>\n