{"id":2091,"date":"2026-09-25T16:26:20","date_gmt":"2026-09-25T13:26:20","guid":{"rendered":"http:\/\/mahiye.com\/?p=2091"},"modified":"2026-09-25T16:26:21","modified_gmt":"2026-09-25T13:26:21","slug":"odissey-destani-uzerine-fonetik-analizler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2026\/09\/25\/odissey-destani-uzerine-fonetik-analizler\/","title":{"rendered":"Odissey Destan\u0131 \u00dczerine Fonetik Analizler"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>OD\u0130SSEY Destan\u0131 \u00dczerine Fonetik Analizler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tokat\u2019ta g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kan mozaikteki yaz\u0131y\u0131 S\u00fcmerce Sar\u0131 Faduka olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmledikten sonra Odissey destan\u0131nda ge\u00e7en antik s\u00f6zc\u00fckler ilgimi \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Destan\u0131n yazar\u0131 Homeros da Tokatl\u0131d\u0131r. Yani, Homeros bizim Tokat u\u015fa\u011f\u0131d\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce <strong>Odissey<\/strong>\u2019i a\u00e7al\u0131m. Lazca \u201cU\u015fa\u011f\u0131\u201d fonetik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle \u0130SEY\u0130 olur. \u00c7ift SS olarak yaz\u0131l\u0131nca bu ses \u015e sesidir. \u0130\u015feyi, U\u015f\u015fu\u011fi, u\u015fa\u011fi, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, esi\u011fi, yerel \u015fivemizde atas\u0131 belirtilen O\u2019nun o\u011fuli demektir. \u201cKimun u\u015fa\u011fisi? Kimun soy\u2019indan?\u201d oldu\u011funu belirtmek i\u00e7in sonuna bir ek \u201cus-is-si\u201d daha alabiliyor. O zaman \u201cOnun U\u015fa\u011fisi\u201d \u015feklinde kelime tamamlanm\u0131\u015f olur. belirtili tamlama olur. Burada Ata U\u015fa\u011fisi hatta Ata Soylu diye a\u00e7\u0131l\u0131m bulur. Hatta son ek s\/\u015f \u00e7o\u011ful eki olup \u201cailesinden\u201d anlam\u0131nda \u201cler\u201d eki verir; \u201cAta Soylardan\u201d diye \u00e7evirebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar Homeros\u2019u a\u00e7al\u0131m: OMER-OS; \u00d6mer ailesinden, \u00d6mer\u2019in o\u011flu\u2019dur. H \u00f6n ektir, hatta HO \u00f6n ektir, d\u00fc\u015febilir, kalan MER k\u00f6k hecedir, Mer soylu SU-MER halk\u0131ndan demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Azra Erhat kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde Kimmerler adl\u0131 halktan s\u00f6z etmektedir. Kimmer ad\u0131 antik kaynaklarda S\u00fcmerler i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Hatta Kenger ad\u0131 bile S\u00fcmerlerin di\u011fer ad\u0131d\u0131r. Kimmerian Bosforus bo\u011faz\u0131 K\u0131r\u0131m\u2019dad\u0131r. Bundan da anl\u0131yoruz ki daha geni\u015f co\u011frafyada S\u00fcmer ad\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. S\u00fcmerliler kendilerine Kengerler dermi\u015f ve \u015fimdi bak\u0131n Kerk\u00fck\u2019te Basra k\u00f6rfezinin ad\u0131 Kenger K\u00f6rfezidir. Rize F\u0131nd\u0131kl\u0131 sahilinde eski bir semt ad\u0131d\u0131r S\u00fcmer Yal\u0131s\u0131 ve Lazca S\u00fcmercedir tespitimizi hat\u0131rlayal\u0131m. Bu \u00f6rnekleri sayfalarca verebilirim. Lazlar\u0131n antik ad\u0131 Eyzi Halk\u0131 (Kholkhis) akl\u0131n\u0131z\u0131n bir kenar\u0131nda dursun. Antik Kholkis haritas\u0131n\u0131n ba\u015fkenti Amasya\u2019d\u0131r, Amizoy (Mauzi\/Ay-Hilal inan\u0131\u015fl\u0131 halk) bu b\u00f6lgedir. Destan\u2019da Odissey Ay Adas\u0131na \u00e7\u0131kacak! Ser\u00fcven Ay-G\u00fcn Suyi Ege denizinde ge\u00e7iyor zaten.<\/p>\n\n\n\n<p>Tokatl\u0131 Homeros\u2019un ata \u015fehri de Kholkhis\u2019tedir. Tokat, Ata GOD (O\u011fuz Ata) demektir. T harfi UTU, ODY heceleriyle uyumludur. Tokat \u00e7evresindeki yerle\u015fim adlar\u0131nda Turukkala (Turhal), Amizos (Amasya), Zela (Ulus \/Halk yeri), \u00c7orum (\u015ear-Uma, Ma\u2019n\u0131n \u015fehri) ve t\u00fcm Orta Karadeniz antik ad\u0131yla GOD YORA\u2019d\u0131r, yani Akad\/O\u011fuz Y\u00f6resi.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6nelim kitaba, Odissey\u2019e umuda (utkuya, zafere) gidece\u011fi yolu tarif veren bilge kad\u0131n Kirke\u2019ye bakal\u0131m. Yunan kaynaklar\u0131nda Kirke cad\u0131 olarak verilirken, Osissey\u2019de Kirke ak\u0131l veren bilge, \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc y\u00fcksek, akl\u0131n temsilcisi, tehlikelerden korunma yollar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freten, koruyucu melek Umay Ana rol\u00fcndedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kirke (Cirhe), bir anlat\u0131ya g\u00f6re Kholkhis kral\u0131 Ayate\u015f\u2019in sirke yapmay\u0131 bilen, \u015fifac\u0131 k\u0131zkarde\u015fi olup Atina\u2019ya ka\u00e7\u0131r\u0131lan, bak\u0131c\u0131 olarak esir g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc saray\u0131n mahzeninde sirke vb ila\u00e7lar yapan, iyile\u015fmesini istedi\u011fi iyi insanlara \u015fifa, k\u00f6t\u00fc insanlara da zehir veren efsane \u015fifac\u0131d\u0131r. Otac\u0131 (Lazca \u015fifac\u0131) Prenses Media\u2019n\u0131n halas\u0131d\u0131r. Yunan elitleri i\u00e7in o bir cad\u0131d\u0131r, Anadolu O\u011fuzlu\/Kholkhis halk\u0131 i\u00e7in o koruyucu Umay Anad\u0131r. <strong>MET\u0130S<\/strong>, bilge kad\u0131n atad\u0131r. Burada Homeros\u2019un destan\u0131nda Yunan felsefecilerinin tersine olumlu kullan\u0131mda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor, bu ayr\u0131nt\u0131 \u00f6nemlidir. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Destanda, Odissey f\u0131rt\u0131nada <strong>Ailos <\/strong>adas\u0131na \u00e7\u0131kar. Efsaneye g\u00f6re F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131s\u0131 bu A\u0130-LOS adas\u0131nda ya\u015famaktad\u0131r. Adan\u0131n ad\u0131nda \u2018Ay Halk\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yer\u201d okuyorum. Buradan sonra <strong>Aiaiye<\/strong> adas\u0131na gider; AY \u2013iye, Ay Yeri diye a\u00e7\u0131l\u0131r. Bilge Kirke orada ya\u015famaktad\u0131r. Odissey Kirke ile yak\u0131nla\u015f\u0131r ve yoluna devam etmesi i\u00e7in ondan \u00f6nemli bilgiler al\u0131r. Burada ayr\u0131nt\u0131y\u0131 g\u00f6relim; Kirke Yunan tarihinde cad\u0131 olarak g\u00f6sterilirken Odissey\u2019de tam tersidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Odissey\u2019de s\u0131k\u00e7a ge\u00e7en \u00f6nemli isimlerden biri Mauzi\u2019dir, Kafkasya\u2019da AY demektir.&nbsp; Halen Da\u011f\u0131stan\u2019da kullan\u0131l\u0131r. M\u00fczik yapan ilham perilerinin de ad\u0131d\u0131r, ozand\u0131r. Ay ilham verir bize, halen b\u00f6yledir. Kitapta, \u015fenliklerde t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyen ozan Demodo-Kos\u2019a Mouza \u015f\u00f6yle seslenir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMouza, haydi dedi ozana, \u00fcnl\u00fc yi\u011fitleri an, \u00fcnleri g\u00f6klere \u00e7\u0131km\u0131\u015f destanlar aras\u0131ndan be\u011fen be\u011fendi\u011fini.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bana Artvin y\u00f6resinin Ko\u00e7k\u00f6ro\u011flu\u2019sunu, Han Ayvaz\u2019\u0131, Demirco\u011flu\u2019sunu an\u0131msatt\u0131. Be\u011fen be\u011fen se\u00e7 al onlardan s\u00f6yle, diyor ozana. Ayr\u0131ca, Ozan Demodo-Kos ad\u0131ndaki KOS eki onun O\u011fuz ozan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler ve Artvin b\u00f6lgesinin antik ad\u0131 O\u011fuzeli\u2019dir. Dem-odo-Kos a\u00e7\u0131l\u0131mda halk\u0131 birle\u015ftiren DEM\/Cem yapan Ata O\u011fuz, yani ozan kavram\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lyada adl\u0131 eserinde de Homeros ilham almak i\u00e7in Olimpos\u2019ta oturan Mouzalar\u2019dan esin ister. Ulu Ma Opasi\/Olimpos\u2019un tanr\u0131lar\u0131\u2026 Kaf Da\u011flar\u0131n\u0131n ad\u0131 Olimpos olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ay \u0130nan\u0131\u015fl\u0131 halk, Medler, Maouziler Kaf Da\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Odissey destan\u0131nda kahraman\u0131m\u0131z kendi anlat\u0131s\u0131n\u0131 bir halk ozan\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapmaktad\u0131r. Azra Erhat Odisseia kitab\u0131nda, sh.14\u2019de diyor ki;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu ne sayg\u0131d\u0131r ki, ozan tanr\u0131dan esinli olsa da, bir \u2018demiergos\u2019, yani halk hizmetinde bir sanat\u00e7\u0131 oldu\u011fu halde, koca \u0130thake kral\u0131 ve Troya kahraman\u0131 Odysseus, destan\u0131 Demodokos\u2019un a\u011fz\u0131ndan al\u0131p s\u00fcrd\u00fcrmeyi ve bir sanat\u00e7\u0131ym\u0131\u015f gibi, kendi destan\u0131n\u0131 bir boydan bir boya kendi okumay\u0131 g\u00f6ze almaktad\u0131r!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu paragraftan \u0130thake ve Troya s\u00f6zc\u00fcklerini alal\u0131m. \u0130thake, umut \u00fclkesi, varmay\u0131 hayal etti\u011fimiz yerdir. Dilimize UTKU (Zafer) olarak yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Yani, varmak \u00fczere m\u00fccadele etti\u011fin umut \u00fclkesi. \u0130\u015fte bir \u00f6zl\u00fc s\u00f6z\u00fcm\u00fcz;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201c\u0130thake\u2019ye varamad\u0131\u011f\u0131na \u00fcz\u00fclme, varmak i\u00e7in kat etti\u011fin yolda az \u015fey kazanmad\u0131n.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00f6zl\u00fc s\u00f6z, Odissey\u2019in \u00f6zetidir diyebiliriz. Benim de esin ald\u0131\u011f\u0131m en anlaml\u0131 s\u00f6zd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki sat\u0131rlarda, Ocak 1970\u2019de Azra Erhat\u2019\u0131n \u00d6NS\u00d6Z yazd\u0131\u011f\u0131 Homeros\u2019un Odysseia adl\u0131 destan\u0131ndan (\u00c7ev. Azra Erhat ile A.Kadir, Can yay. 8.Bask\u0131, 1996) \u00f6ns\u00f6zde ge\u00e7en, Yunanca zannedilen baz\u0131 s\u00f6zc\u00fckleri kendimce fonetik analizden ge\u00e7irdim. Zile\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan mozaikteki T\u00fcrk m\u00fchr\u00fc Sar\u0131 Faduka ve Antep mozai\u011findeki Zeugma yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra kendimde bu cesareti buldum.<\/p>\n\n\n\n<p>Dilerim ve umar\u0131m, gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ma devam eder.<\/p>\n\n\n\n<p>Mahiye Morg\u00fcl &nbsp;\/Rize 25.9.2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OD\u0130SSEY Destan\u0131 \u00dczerine Fonetik Analizler &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tokat\u2019ta g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kan mozaikteki yaz\u0131y\u0131 S\u00fcmerce Sar\u0131 Faduka olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmledikten sonra Odissey destan\u0131nda ge\u00e7en antik s\u00f6zc\u00fckler ilgimi \u00e7ekmeye&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2026\/09\/25\/odissey-destani-uzerine-fonetik-analizler\/\">Devam\u0131n\u0131 Oku<span class=\"screen-reader-text\">Odissey Destan\u0131 \u00dczerine Fonetik Analizler<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2091"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2092,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2091\/revisions\/2092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}