{"id":940,"date":"2018-10-16T18:54:46","date_gmt":"2018-10-16T15:54:46","guid":{"rendered":"http:\/\/mahiye.com\/?p=940"},"modified":"2018-10-16T18:54:46","modified_gmt":"2018-10-16T15:54:46","slug":"sakarya-zaferine-siir-yazarken-aka-gunduz-maltada-esirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2018\/10\/16\/sakarya-zaferine-siir-yazarken-aka-gunduz-maltada-esirdi\/","title":{"rendered":"Sakarya Zaferine \u015eiir Yazarken Aka G\u00fcnd\u00fcz Malta&#8217;da esirdi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Malta Kalesinden o destans\u0131 ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 Aka G\u00fcnd\u00fcz 1932\u2019de Milliyet\u2019e anlatt\u0131 <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stanbul \u0130ngiliz i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131, Anadolu Frans\u0131z, Yunan, \u0130talyan i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131, Kars Cumhuriyeti ve Karadeniz \u0130ngiliz i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131, Kars\u2019tan ve \u0130stanbul\u2019dan mebuslar Malta\u2019ya esir g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc, \u0130stanbul\u2019dan Sultanahmet mitinginin d\u00fczenleyicisi yazar Aka G\u00fcnd\u00fcz de Malta\u2019da esirdi&#8230;<\/p>\n<p>Malta\u2019dan denizalt\u0131yla b\u00fcy\u00fck ka\u00e7\u0131\u015f olay\u0131n\u0131 anlatt\u0131. \u0130stanbul bas\u0131n\u0131nda bu konuda tek sat\u0131r edilmedi, sans\u00fcrl\u00fc iki konudan biri buydu. Di\u011feri Yunan askerlerinin \u0130zmit Karasu\u2019da kaymakaml\u0131\u011f\u0131 basarak yapt\u0131klar\u0131 T\u00fcrk katliam\u0131ndan s\u00f6z etmek yasakt\u0131 ve Yunan i\u015fgalini durduran Rizeli \u0130psiz Recep, Necati Memi\u015fo\u011flu ve kahraman Top\u00e7u S\u00fcleyman Asaf\u2019\u0131n kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131 anlatmak sans\u00fcrl\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p>Bu iki olay hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f gibi tarih kitaplar\u0131na da girmedi.<\/p>\n<p>Dedem \u0130brahim Finci ile amcao\u011flu olan Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fc anlatan kitaplar\u0131 sahaflardan toplarken rastlad\u0131\u011f\u0131m bu bilgileri ve Malta\u2019dan destans\u0131 ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 kendi anlat\u0131m\u0131ndan tarihe not d\u00fc\u015fmek i\u00e7in buraya al\u0131yorum.<\/p>\n<p>Mahiye Morg\u00fcl<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fc Yeniden Ke\u015ffetmek<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1885 y\u0131l\u0131nda Serez civar\u0131nda bir da\u011f k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya geldi. 6 Kas\u0131m 1958 de 73 ya\u015f\u0131nda hayata veda etti.<\/p>\n<p>Romanc\u0131, hik\u00e2yeci, \u015fair ve gazeteci olarak 50 y\u0131l T\u00fcrk edebiyat\u0131na hizmet verdi. 50 den fazla eser verdi.<\/p>\n<p>As\u0131l ad\u0131 Enis Avni\u2019dir. Rizeli Finci o\u011fullar\u0131ndan (N\u00fcfus k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne aile soyad\u0131 Fencio\u011flu olarak ge\u00e7mi\u015ftir.M.M.) Binba\u015f\u0131 \u0130BRAH\u0130M KADR\u0130 beyin o\u011fludur. Annesi MELEK han\u0131m, Sapanca\u2019n\u0131n K\u0131rkp\u0131nar k\u00f6y\u00fcnden H\u00fcseyin Kur beyin k\u0131z\u0131d\u0131r. Annesini k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta kaybetti, babas\u0131 ikinci evlilik yapt\u0131.<\/p>\n<p>Aile soyad\u0131 olan Finci, \u201curganc\u0131\u201d demek olan F\u0130NT\u00c7\u0130\u2019den gelir.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fu binba\u015f\u0131 olan babas\u0131yla birlikte Balkanlar\u0131n de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinde ge\u00e7ti. Bu nedenle Balkan bozgunu onu derinden etkilemi\u015f, \u00e7ocuklu\u011funu ge\u00e7irdi\u011fi yerlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131ndan derin \u00fcz\u00fcnt\u00fc duymu\u015ftur. \u00dcnl\u00fc BOZGUN \u015fiirindeki duygular\u0131n kayna\u011f\u0131 bu hazin an\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130lkokulu Serez\u2019de ve Selanik\u2019te okudu. \u015eemsi Efendi mektebi Mustafa Kemal\u2019in de okudu\u011fu mekteptir. Buradan Selanik\u2019teki Askeri R\u00fc\u015ftiye\u2019ye yaz\u0131ld\u0131. \u00dcvey annesi okumas\u0131n\u0131 istemedi ve o da \u0130stanbul\u2019daki amcalar\u0131n\u0131n yan\u0131na ka\u00e7t\u0131. Abd\u00fclhamit\u2019in yak\u0131n adamlar\u0131ndan olan amcas\u0131 Kadri Bey etkisini kullanarak onu Galatasaray \u0130d\u00e2disine yazd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Babas\u0131 binba\u015f\u0131 \u0130brahim Kadri bey 1896-1897 y\u0131llar\u0131nda Yunan Harbi s\u0131ras\u0131nda cepheye gidince \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Aka G\u00fcnd\u00fcz, babas\u0131 cephede olan \u00f6\u011frencilerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel s\u0131n\u0131fa al\u0131nd\u0131. \u0130stanbul E\u011frikap\u0131\u2019daki Askeri R\u00fc\u015ftiye\u2019ye ge\u00e7i\u015fi yap\u0131ld\u0131. Buradan \u00d6mer Seyfettin ile birlikte mezun olduktan \u00a0sonra Harbiye\u2019ye devam etti, fakat 2.s\u0131n\u0131fta hastalanarak okuldan ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Aka G\u00fcnd\u00fcz, Harbiye\u2019deyken \u00f6\u011frencilerin yemeklerine musallat olan bir \u00e7eteye kar\u015f\u0131, \u00d6mer Seyfettin ve s\u0131n\u0131flar\u0131n ileri gelenleriyle birlikte y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve boykot yapt\u0131rd\u0131. Boykot padi\u015faha kar\u015f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f g\u00f6r\u00fclerek bundan mahkeme edildi. Prangaya vurularak mahkemeye \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. Divan-\u0131 Harp reisi ona \u201cSeni mahvederiz\u201d deyince Aka G\u00fcnd\u00fcz, boykotun padi\u015faha kar\u015f\u0131 de\u011fil bir \u00e7eteye kar\u015f\u0131 oldu\u011funu izah ettikten sonra, pranga s\u00f6k\u00fcld\u00fc ve serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Harbiye\u2019den ayr\u0131l\u0131nca Paris\u2019e ka\u00e7arak gitti, orada Hukuk ve G\u00fczel Sanatlar E\u011fitimi ald\u0131, okulu bitirmeden d\u00f6nd\u00fc. Hariciyede memur olarak i\u015f buldu, fakat 1910\u2019da Sel\u00e2nik\u2019e memur olarak s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Paris\u2019e ka\u00e7arken kendisine yard\u0131m eden iki arkada\u015f\u0131 \u00d6mer Naci ve H\u00fcsrev Sami Selanik\u2019te bu y\u00fczden hapsedilmi\u015fti. Selanik valisi Rauf Pa\u015fa bu nedenle Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019e k\u0131zg\u0131nd\u0131. O g\u00fcnlerde askeri okuldan \u00e7\u0131kanlar nahiye m\u00fcd\u00fcr\u00fc yap\u0131lmaktayd\u0131. Valiye dilek\u00e7e verip nahiye m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmak istedi\u011fini s\u00f6yleyince, Rauf Pa\u015fa isteksiz davranm\u0131\u015f ve sakals\u0131z oldu\u011fu i\u00e7in kendisini tayin etmeyece\u011fini s\u00f6ylemi\u015f. \u201cMutlaka sakal m\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r?\u201d diye sormu\u015f. \u201cEvet\u201d cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca, \u201cBari zat\u0131 devletiniz sakal\u0131n\u0131z\u0131 iki parmak daha uzat\u0131n da sadrazam olun\u201d demi\u015f ve vali de onu odas\u0131ndan kovmu\u015ftu. Valinin, Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019e vatanperverli\u011fi nedeniyle ho\u015f davrand\u0131\u011f\u0131, daha sonra bu sakal uzatma meselesini aralar\u0131nda \u015faka yapt\u0131klar\u0131 anlat\u0131l\u0131r; bir kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131nda ona \u201cSakal\u0131m\u0131 d\u00f6rt parmak uzatt\u0131m, h\u00e2l\u00e2 sadrazam olamad\u0131m\u201d demi\u015f.<\/p>\n<p>Naz\u0131m Hikmet\u2019i ilk ke\u015ffedenlerden oldu\u011funu, onu destekledi\u011fini an\u0131lar\u0131 i\u00e7inde anlat\u0131r. Naz\u0131m&#8217;\u0131 Atat\u00fcrk ile tan\u0131\u015ft\u0131rand\u0131r. Yine an\u0131lar\u0131nda Selanik\u2019te \u00e7ocuklu\u011funda Mustafa Kemal ile ayn\u0131 sohbet masas\u0131nda oturdu\u011funu, Mustafa Kemal\u2019i bir \u00e7ok defa hayranl\u0131kla dinledi\u011fini heyecanlanarak anlat\u0131r.<\/p>\n<p>1919\u2019da, i\u015fgal alt\u0131ndaki \u0130stanbul\u2019da \u0130ngiliz valinin emriyle, Ermenilere soyk\u0131r\u0131m yapmakla su\u00e7lanarak Malta\u2019ya s\u00fcr\u00fclen toplam 140 Osmanl\u0131 vatanseveri (vali\/mebus\/pa\u015fa\/ayd\u0131n) aras\u0131ndayd\u0131. Malta\u2019da kendi deyimiyle kale i\u00e7indeki hapishanede 2 y\u0131l kar\u0131n toklu\u011funa a\u015f\u00e7\u0131 yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f, oradan ka\u00e7\u0131\u015f planlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde bizzat yer alm\u0131\u015ft\u0131. Malta\u2019dan ka\u00e7\u0131\u015f \u00fczerine 1934\u2019de HAFTA dergisinde yay\u0131nlanan bir sohbeti tarihi belge niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>1932\u2019de Ankara milletvekili olarak meclise girdi..<\/p>\n<p>1950\u2019li y\u0131llarda onu radyo sohbetleriyle an\u0131msayanlar h\u00e2l\u00e2 hayattad\u0131r (2006).<\/p>\n<p>\u201cDikmen Y\u0131ld\u0131z\u0131\u201d roman\u0131n\u0131n son sat\u0131rlar\u0131nda o\u011flu Do\u011fan\u2019\u0131 yeti\u015ftirmeleri i\u00e7in T\u00fcrk halk\u0131na emanet etti\u011fini s\u00f6yler. Ya\u015fayan akrabalar\u0131ndan Erzurum\u2019a yerle\u015fmi\u015f olan amca o\u011fullar\u0131ndan biri olan Do\u011fan Fencio\u011flu\u2019na onun o\u011flunun ad\u0131 verilmi\u015ftir. Do\u011fan Fencio\u011flu\u2019nun 2000 y\u0131l\u0131nda Kanada\u2019ya yerle\u015fen m\u00fczisyen o\u011flu \u0130smail Hakk\u0131 Fencio\u011flu, hen\u00fcz \u0130stanbul\u2019da konservatuarda \u00f6\u011frenciyken (1990) Unutulmayan \u015eark\u0131lar ad\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 kasette s\u00f6zleri Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019e ait \u201cNereden sevdim o zalim kad\u0131n\u0131\u201d adl\u0131 \u015fark\u0131y\u0131 onun an\u0131s\u0131na seslendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Rize\u2019de kalan akrabalar\u0131ndan yine amca torunu olan bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 Mahiye Morg\u00fcl (annesi \u0130brahim k\u0131z\u0131 Fatma Finci), \u015fiiri Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019e ait olan, \u201cT\u00fcrk \u00c7ocuklar\u0131\u201d ve \u201cAnkara Ankara g\u00fczel Ankara\u201d mar\u015flar\u0131n\u0131 m\u00fczik \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapm\u0131\u015f oldu\u011fu 36 y\u0131l boyunca \u00f6\u011fretmi\u015f ve bayram t\u00f6renlerinde okul korolar\u0131na s\u00f6yletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>1920\u2019de ba\u015fyazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cAlay\u201d gazetesinde (3.say\u0131) Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fcn iki eseri \u015fu sat\u0131rlarla tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fgal alt\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msayarak okuyal\u0131m.<\/p>\n<p><em>KURBA\u011eACIK<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cMemleketimizde sahte aristokrat ge\u00e7inen, Frenk kalemiyle T\u00fcrk edebiyat\u0131na kat\u0131\u015fan, Beyo\u011flundan \u00dcsk\u00fcdara olsun ge\u00e7ip halk\u0131n halini g\u00f6rmeyen g\u00fcruhun anlayamad\u0131\u011f\u0131 ve anlayamayaca\u011f\u0131 bir eserdir.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00d6z muhitimizden ve onun \u00f6z ruhundan al\u0131narak vatan\u0131n \u00f6z evlad\u0131na ithaf olunmu\u015ftur<strong>.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>BOZGUN<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cVatani ve ahl\u00e2ki bir mecmua-i e\u015f\u2019ard\u0131r. Bir tak\u0131m mon\u015fer tabiatl\u0131 ve Bizans ruhlu adamca\u011f\u0131zlara faidesi yoksa da halk\u0131n ve ailelerin terbiye-i hissiye ve milliyelerine epeyce heyecan ve istifade verebilir.\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Takma adlar\u0131: Aka G\u00fcnd\u00fcz, Enis Saffet, Avni, Muallim, Serkenkebin efendi, Seniha Hikmet ve ger\u00e7ek ad\u0131yla Enis Avni.<\/p>\n<p>Romanlar\u0131nda milli m\u00fccadelenin ve b\u00fcy\u00fck devrimimizin d\u00fc\u015f\u00fcncesini ya\u015fatan, konular\u0131n\u0131 T\u00fcrk toplumunun hayat\u0131ndan alan Aka G\u00fcnd\u00fcz, tiplerinde ve tasvirlerinde daima ger\u00e7ek\u00e7i olmu\u015f, \u00fcmitsizlik i\u00e7inde \u00e7\u0131rp\u0131nan ruhlara kuvvet ve \u00fcmit vererek vatanseverlik duygular\u0131 a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Aka G\u00fcnd\u00fcz, Kendisini etkileyen ilk yazar H\u00fcseyin Cahit olmu\u015f, onun \u201cHayat\u0131 Muhayyel\u201d adl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck hikayesinde h\u00fcr ya\u015fama duygusunu \u00f6\u011frendi\u011fini s\u00f6yler, T\u00fcrk romanc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda H\u00fcseyin Cahid\u2019i an\u0131msat\u0131r, ilk yerli mal\u0131 roman olan onun \u201cHayal \u0130\u00e7indeki\u201d roman\u0131ndaki tipler i\u00e7in oradaki tipler tamamen bizim tipimizdir der.<\/p>\n<p>K\u00f6y Enstit\u00fclerinde 1940 l\u0131 y\u0131llarda okuyanlar onu b\u00fct\u00fcn eserleriyle tan\u0131makta ve harf devrimi yap\u0131ld\u0131ktan sonra onun T\u00fcrk alfabesini kullanan ilk romanc\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler.<\/p>\n<p>Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fc edebiyat tarihine yazd\u0131ran \u201c<strong>\u0130ki S\u00fcng\u00fc aras\u0131nda<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Dikmen Y\u0131ld\u0131z\u0131<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Bu<\/strong> <strong>Topra\u011f\u0131n K\u0131zlar\u0131<\/strong>\u201d, \u201c<strong>\u00dcvey Ana<\/strong>\u201d gibi romanlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, \u201c<strong>Muhterem Katil<\/strong>\u201d, \u201c<strong>Yar\u0131m T\u00fcrkler<\/strong>\u201d piyesleri ve Balkan yenilgisi \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 \u00fcnl\u00fc\u00a0 <strong>BOZGUN<\/strong> \u015fiiridir. 1913\u2019de T\u00fcrk Yurdu dergisinde Ali Canip Y\u00f6ntem onun i\u00e7in \u201c\u0130kinci Nam\u0131k Kemal\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1958\u2019de \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine bir yaz\u0131 yazan Hasan Ali Y\u00fccel yaz\u0131s\u0131nda\u00a0 BOZGUN \u015fiirinden baz\u0131 sat\u0131rlar\u0131 birle\u015ftirerek onu anm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c<em>G\u00f6z g\u00f6z\u00fc g\u00f6rm\u00fcyordu. \u00dcst\u00fcm\u00fcze \u00e7\u00f6ken \u00fcmitsizlik bulutu, Fikret\u2019in dedi\u011fi gibi, beyaz bir karanl\u0131k de\u011fil, elle dokunulur kapkara bir geceydi. H\u00fck\u00fcmet, memuruna muntazam maa\u015f veremiyor; ya\u015fa \u015fartlar\u0131 k\u00f6yde kentte yoksulluk denecek \u015fekilde a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f bulunuyordu. Balkan Harbinden sonraki d\u00f6nemde umumi bir bitkinlik h\u00e2kimdi. Okullarda;<\/em><\/p>\n<p><em>\u201c Bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz yirmi sekizde T\u00fcrk namusu lekelendi, of\u2026\u201d \u00a0t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc, her \u201cof\u201d dedik\u00e7e s\u00f6yleyip dinleyenleri harap ediyor, a\u011flat\u0131yordu. Yirmi g\u00fcn \u00f6nce tabutunun arkas\u0131nda y\u00fcr\u00fcrken, \u201cT\u00fcrk Kalbi\u201d kitab\u0131yla Bozgun \u015fiirini ac\u0131 ac\u0131 hat\u0131rlay\u0131p rahmetle and\u0131\u011f\u0131m co\u015fkun Aka G\u00fcnd\u00fcz, o zaman bu ruh h\u00e2lini \u015f\u00f6yle dile getiriyordu:<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Utan ey T\u00fcrk o\u011flu, halinden utan,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bunu mu diledi senden Kay\u0131 Han?<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 D\u00fc\u015fman bayra\u011f\u0131n\u0131 y\u0131rtan arar\u0131m,<\/em><\/p>\n<p><em>Namus oca\u011f\u0131n\u0131 kuran arar\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>A\u011fla g\u00f6z\u00fcm a\u011fla hicran yara\u015f\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Vatans\u0131z erke\u011fe zindan yara\u015f\u0131r!<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk bu muydu? Elbette de\u011fildi!.. Ba\u015fkan\u2019da bozgun veren ayn\u0131 Mehmet\u00e7ik, Gali\u00e7ya\u2019da, Kanal\u2019da, \u00c7anakkale\u2019de, Kafkas\u2019ta, Irak\u2019ta, kahramanca d\u00f6v\u00fc\u015fmedi mi? Neticede yenildik. Ama \u0130stikl\u00e2l sava\u015f\u0131n\u0131 bu yenilen millet yapmad\u0131 m\u0131? Demek ki, bozuk olan millet de\u011fil; bozan, onu idare edenlerdi. Hakikat de tamamiyle budur\u2026. Bozgunlar\u0131n p\u0131s\u0131r\u0131k, etraf\u0131n\u0131 sisler saran \u00e7ocu\u011fu olmaktan kurtulmu\u015fum; zaferlerin, g\u00fcne\u015fe bakan \u00fcmitli evl\u00e2d\u0131y\u0131m. <\/em><\/p>\n<p><em>8.12.1958. Cumhuriyet Hasan \u00c2li Y\u00fccel\u201d<\/em><\/p>\n<p>Balkan bozgunu \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 bir \u015fiirden:<\/p>\n<p><em>\u201cA\u011fla b\u00fclb\u00fcl, \u00e7ok zehir var dilinde,<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk kalmam\u0131\u015f koca Urumelinde.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Sakarya sava\u015f\u0131 ve zaferi s\u0131ras\u0131nda hapis tutuldu\u011fu Malta \u2013Polverista Kalesinde yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirle Kurtulu\u015f sava\u015f\u0131na ruh vermeye devam etmekte oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n<p><em>\u201cY\u00fcr\u00fc asker, y\u00fcr\u00fc subay, y\u00fcr\u00fc tarih!<\/em><\/p>\n<p><em>Ufuklar\u0131 zaferinle b\u00fcr\u00fc tarih!<\/em><\/p>\n<p><em>Zalimleri eze eze s\u00fcr\u00fc tarih!<\/em><\/p>\n<p><em>Onun ad\u0131: T\u00fcrk yurdunda T\u00fcrk-Sakarya\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c\u00c7oban T\u00fcrk\u00fcs\u00fc\u201d \u015fiirinde, Balkan Bozgununda orada kalan insanlar\u0131n haline terc\u00fcman olmu\u015ftur. \u015eiirden bir al\u0131nt\u0131:<\/p>\n<p><em>\u201cD\u00fc\u015fmanlar m\u0131 vatan\u0131na ettiler ak\u0131n?<\/em><\/p>\n<p><em>Hazin hazin a\u011fl\u0131yorsun g\u00f6zlerin dalg\u0131n<\/em><\/p>\n<p><em>Yavuklunun ba\u015f\u0131 i\u00e7in \u00e7al! Susma sak\u0131n!<\/em><\/p>\n<p><em>Boynun b\u00fckme, i\u00e7in \u00e7ekme, \u00e7al \u00e7oban k\u0131z\u0131\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>Dikmen Y\u0131ld\u0131z\u0131\u201d adl\u0131 roman\u0131n 1990 y\u0131l\u0131nda Toker Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan 5. bask\u0131s\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu bask\u0131da roman\u0131n son sat\u0131rlar\u0131 \u015fu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u201c<strong>Subaylar! Etraf\u0131n\u0131zdaki Dikmen Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131<\/strong>;<\/p>\n<p><strong>Dikmen Y\u0131ld\u0131zlar\u0131! Etraf\u0131n\u0131zdaki Muratlar\u0131 seviniz!<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nkil\u00e2p subaylar\u0131 ve inkil\u00e2p Y\u0131ld\u0131zlar\u0131!<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sizi \u00e7ok iyi tan\u0131yan ve sizin \u00e7ok iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z ben, bu d\u00fcnyaya g\u00f6zlerimi kapamadan ved\u00e2 ediyoru: Allaha\u0131smarlad\u0131k feragatli Y\u0131ld\u0131zlar! Allaha\u0131smarlad\u0131k feragatli subaylar\u2026 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ankara-Dikmen\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Oysa, kitab\u0131n 28 May\u0131s 1927 tarihli ilk bask\u0131s\u0131nda son sat\u0131rlar \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p><strong>\u201cZabitler! Etraf\u0131n\u0131zdaki Dikmen Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dikmen Y\u0131ld\u0131zlar\u0131! Etraf\u0131n\u0131zdaki Muratlar\u0131 seviniz!<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nkil\u00e2p zabitleri ve inkil\u00e2p Y\u0131ld\u0131zlar\u0131! Sizi \u00e7ok iyi tan\u0131yan ve sizin \u00e7ok iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z ben, bir g\u00fcn bir kur\u015fun yahut bir sehpa alt\u0131nda can verirsem, b\u0131rakacak hi\u00e7bir miras\u0131m yoktur, bir tek evl\u00e2d\u0131m \u201cDo\u011fan\u201d vard\u0131r, onu da bir Murat yapmak i\u00e7in size tevdi ediyorum. Allaha\u0131smarlad\u0131k feragatli Y\u0131ld\u0131zlar! Allaha\u0131smarlad\u0131k feragatli zabitler\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ankara-Dikmen ba\u011flar\u0131, 28 may\u0131s 927\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bu de\u011fi\u015ftirmeyi tarihi belge olarak yaz\u0131m\u0131za ekledikten sonra Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fcn tarihe tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi \u00e7ok de\u011ferli bir konuya ge\u00e7elim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>1919 Malta S\u00fcrg\u00fcnlerini Aka G\u00fcnd\u00fcz Anlat\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p>Sahaflarda Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019\u00fcn romanlar\u0131n\u0131 ararken kendisi hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f bir kitaba rastlad\u0131m. 1958\u2019de vefat\u0131 \u00fczerine Hilmi Y\u00fcceba\u015f taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f ve 1959\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015f. Kitapta, hayat\u0131, hat\u0131ralar\u0131 ve eserleri anlat\u0131l\u0131yor, \u015fiirleri, makaleleri ve bas\u0131nda onun hakk\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015f yaz\u0131lar yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Kitapta bana \u00e7ok ilgin\u00e7 gelen b\u00f6l\u00fcm Malta\u2019dan 18 arkada\u015f\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr.\u00a0 Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc okurken, bunun, Kemalistlerin uluslar aras\u0131 dayan\u0131\u015fmas\u0131na \u00f6rnek oldu\u011funu neredeyse k\u00fc\u00e7\u00fck dilimi yutarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<\/p>\n<p>Belgesel olacak bir film gibi. Bu b\u00fcy\u00fck olay\u0131n s\u0131r olan y\u00f6nleri var. \u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<p><em>\u201cFirar plan\u0131n\u0131n tanzimi ne kadar kolay ve muntazam oldu ise tatbiki i\u00e7in laz\u0131m gelen paralar\u0131n tedariki\u00a0 o kadar zor oldu. Bunun nas\u0131l tedarik edildi\u011fini s\u00f6ylemek sel\u00e2hiyetini kendimde bulam\u0131yorum.<\/em><\/p>\n<p><em>Bir g\u00fcn postadan \u00e7\u0131kan paketler aras\u0131nda lokum paketleri geldi. Vatandan gelen lokuma can m\u0131 dayan\u0131r?<\/em><\/p>\n<p><em>Bu lokumlardan birinin i\u00e7inden \u00e7\u0131kan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131nda bekledi\u011fimiz \u015fu sat\u0131rlar\u0131 heyecanla okuduk:\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7ok ilgi g\u00f6rece\u011fini umarak a\u015fa\u011f\u0131ya al\u0131yorum. Malta ile ilgili bir d\u00fc\u015f\u00fcncemi eklemeden ge\u00e7emeyece\u011fim. Bug\u00fcn Guantanamo \u00fcss\u00fcn\u00fc uluslar aras\u0131 Amerikan hapishanesi olarak kullananlar Malta adas\u0131n\u0131 1919 -1923 aras\u0131nda benzer \u015fekilde bizim i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130stanbul \u0130ngiliz i\u015fgali alt\u0131ndayken \u0130ngiliz demokrasisini b\u00f6yle ya\u015fad\u0131k!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><u>Aka G\u00fcnd\u00fcz Anlat\u0131yor<\/u>:<\/p>\n<p><strong>M\u00fctarekede Malta\u2019ya nas\u0131l s\u00fcr\u00fcld\u00fck?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130stanbul sokaklar\u0131nda d\u00fc\u015fman s\u00fcng\u00fclerinin dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 kara g\u00fcnlerde i\u015flenmi\u015f cinayetlerin say\u0131s\u0131n\u0131 bilen kim var?<\/p>\n<p>O me\u015f\u2019um devirde, her g\u00fcn y\u00fcre\u011fimizi yakan facialara kanaat etmeyen d\u00fc\u015fmanlar T\u00fcrk m\u00fcnevverlerine de musallat olmu\u015flard\u0131. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 evlerinden yakalayarak Malta\u2019ya s\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>Malta\u2019da tel \u00f6rg\u00fclerle, bur\u00e7larla, hendeklerle sar\u0131l\u0131 zindanlardan ka\u00e7ma\u011fa muvaffak olanlar\u0131n hemen hepsi sa\u011f ve bug\u00fcn aram\u0131zda bulunuyorlar.<\/p>\n<p>Bir roman kadar heyecanl\u0131, bir tarih kadar merakl\u0131 ve do\u011fru olan bu sat\u0131rlar\u0131, lezzetle okuyaca\u011f\u0131n\u0131zdan eminiz. O zaman\u00a0 \u0130stanbul sokaklar\u0131nda vatanperverleri nas\u0131l yakalad\u0131lar ve bunlardan bir k\u0131sm\u0131 \u0130ngilizlerin elinden nas\u0131l ka\u00e7t\u0131lar?<\/p>\n<p>Bunu Malta\u2019ya s\u00fcr\u00fclen Aka G\u00fcnd\u00fcz \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>16 Mart\u2026.Kara g\u00fcn\u2026.<\/p>\n<p>Ben o zaman <strong>Cel\u00e2l Nuri<\/strong> Beyle<strong> \u0130leri<\/strong> gazetesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; <strong>Erc\u00fcment Ekrem<\/strong> Beyle de <strong>Alay <\/strong>ad\u0131nda bir mizah gazetesi \u00e7\u0131kar\u0131yordum\u2026<\/p>\n<p>Erkenden matbaaya geldim: K\u0131z\u0131lca k\u0131yamet\u2026<\/p>\n<p>\u0130ngiliz zabitleri, memurlar\u0131 gelmi\u015fler, gazeteyi kapat\u0131yorlar.<\/p>\n<p>-\u201cBizim Alay\u2019\u0131 da kapatacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d dedim<\/p>\n<p>&#8211; \u201cAlay\u2019\u0131n\u0131z devam edebilir\u201d dediler.<\/p>\n<p>Cel\u00e2l Nuri, sonralar\u0131 \u0130stanbul mebusu olan Ali R\u0131za, Antalya mebusu Ahmet Saki Beyler ile daha birka\u00e7 zat yukar\u0131 salonda sinirli sinirli f\u0131s\u0131lda\u015f\u0131yorlar. Ben i\u015fin alay\u0131nday\u0131m.<\/p>\n<p>Meclis\u2019i imaret kapat\u0131r gibi kapatm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>\u015eehzadeba\u015f\u0131\u2019nda \u0130ngilizler uyuyan askerlerimizi s\u00fcng\u00fclemi\u015fler.<\/p>\n<p>Ortal\u0131k karman \u00e7orman\u2026.<\/p>\n<p>Cel\u00e2l Nuri Beye yana\u015ft\u0131m:<\/p>\n<p>-\u201cB\u00fcy\u00fck patron, dedim, s\u0131v\u0131\u015fman\u0131n yoluna bak, nerede ise senin de o pembe\u00a0 ensene yap\u0131\u015f\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p>-\u201cHi\u00e7 ummam\u201d dedi.<\/p>\n<p>Zaten o b\u00f6yledir. Neye u\u011frad\u0131ysa hep b\u00f6yle ummaya ummaya u\u011frad\u0131.<\/p>\n<p>Fakat b\u00fcy\u00fck patron Sedat Nuri \u00e7ok zekidir, i\u015fini bilir. Hemen bir otomobil getirtti. B\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck patronu evine a\u015f\u0131rtt\u0131k.<\/p>\n<p>Evinde sakl\u0131 paras\u0131 m\u0131 varm\u0131\u015f, alt\u0131nlar\u0131 m\u0131, onlar\u0131 sel\u00e2mete koyma\u011fa gitti.<\/p>\n<p>Tam bu s\u0131rada idi ki muharrir arkada\u015flardan <strong>Osman Cemal<\/strong> Bey \u00e7\u0131ka geldi. Sapsar\u0131 idi, beni bir kenara \u00e7ekti, soluk solu\u011fa;<\/p>\n<p>-\u201cAman, seni ar\u0131yorlar\u201d dedi.<\/p>\n<p>-\u201cBen kahraman falan de\u011filim, neye aras\u0131nlar?\u201d<\/p>\n<p>-Ben o kadar s\u00f6ylerim i\u015fte. A\u011fz\u0131m\u0131 arad\u0131lar, hem de bir \u015fiddetli derdest emrinden bahsettiler.\u201d<\/p>\n<p>Ne olsa insan be\u015fer. Daral\u0131nca \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor. Sedat Nuri Beyin c\u00f6mertli\u011fi \u00fczerinde. Yaz\u0131lacak yaz\u0131lara mahsuben bana bir \u00e7ok paralar verdi. Vakit de gecikti. \u015eimdi nereye gitmeli? Eve gitmek olmaz.<\/p>\n<p>\u00d6yle uzun uzad\u0131ya akraba falan da yok ki gidip saklanay\u0131m.<\/p>\n<p>Cevizlikteki ablama gittim. Onun da beni arad\u0131klar\u0131ndan haberi varm\u0131\u015f. Tan\u0131d\u0131klar\u0131ndan bir sivil memur gelmi\u015f, ona beni arad\u0131klar\u0131n\u0131 haber vermi\u015f ve;<\/p>\n<p>-\u201cBurada saklan\u0131rsa \u015f\u00fcphelenmezler\u201d demi\u015f.<\/p>\n<p>Eve girdim, birka\u00e7 g\u00fcn orda kald\u0131m. Fakat fazla duramad\u0131m. Can\u0131m s\u0131k\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Hari\u00e7le temas ettim. Anadolu\u2019ya ka\u00e7ma\u011fa karar verdim ve haz\u0131rl\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131m. Hemen hemen her \u015fey yolunda gidiyordu. Bir de bakt\u0131m ki aya\u011f\u0131mda lostrin ayakkab\u0131lar\u2026 Bu fotinlerle da\u011fda bay\u0131rda nas\u0131l y\u00fcr\u00fcn\u00fcr?..<\/p>\n<p>Bir spor potini alay\u0131m, dedim. Karak\u00f6y\u2019e gittim. Potini aya\u011f\u0131ma giydim, fakat bir bu\u00e7uk liram eksik \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130leri matbaas\u0131na geldim. Burada oturman\u0131n manas\u0131 var m\u0131? \u00c7\u0131k\u0131p gitsek\u2026 Hay\u0131r, adam\u0131n aya\u011f\u0131na dola\u015ft\u0131 m\u0131 dola\u015f\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Bir \u00e7ay i\u00e7eyim, dedim, yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c2l\u00e2\u2026 Lonca kurulmu\u015f\u2026 Cel\u00e2l Nuri\u2019yi yakalam\u0131\u015flar\u2026<\/p>\n<p>\u0130smail M\u00fc\u015ffak Bey \u015fakala\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>-\u201cBu ne ihtiyats\u0131zl\u0131k, pek o kadar g\u00f6r\u00fcnme, kar\u0131\u015fmam\u2026\u201d<\/p>\n<p>\u00c7ay\u0131m yar\u0131da kald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7eriye surats\u0131z bir adam girdi. Beni sordu, s\u00f6yledim ve galiba korkudan olacak, \u00e7i\u015fim geldi. \u00c7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n<p>Herif pe\u015fimde. Merdiven ba\u015f\u0131nda da kalpakl\u0131 iri bir adam bekliyordu.<\/p>\n<p>Matbaa m\u00fcstahdemlerinden biri bir i\u015faretle etraf\u0131n sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Merdiven ba\u015f\u0131nda akl\u0131ma geldi:<\/p>\n<p>-\u201cNereye gidiyoruz?\u201d diye sordum.<\/p>\n<p>-\u201cGalata\u2019da \u0130ngiliz siyasi dairesine!\u201d<\/p>\n<p>-\u201cSen kimsin?\u201d<\/p>\n<p>-\u201cMemur.\u201d<\/p>\n<p>-\u201cT\u00fcrk m\u00fcs\u00fcn?\u201d<\/p>\n<p>-\u201cNene l\u00e2z\u0131m.\u201d<\/p>\n<p>-\u201c\u00d6yle ise vesikan\u0131 g\u00f6stermeden seninle bir yere gitmem.\u201d<\/p>\n<p>-\u201cCebren g\u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fcz.\u201d<\/p>\n<p>-\u201cSilah istimal ederim\u201d<\/p>\n<p>Yalan\u2026 Pabu\u00e7 alacak kadar ahmakl\u0131k ederim ama bunu yapacak kadar budala de\u011filim.<\/p>\n<p>Fakat herif inand\u0131, duraklad\u0131&#8230;<\/p>\n<p>H\u00fcviyet c\u00fczdan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, g\u00f6sterdi. Bunun \u00fczerine y\u00fcr\u00fcme\u011fe ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n<p>\u015eimdiki Milliyet\u00a0 matbaas\u0131n\u0131n \u2013 o vakit Sabah matbaas\u0131- kar\u015f\u0131s\u0131ndaki t\u00fct\u00fcnc\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde durdum. Sigara, i\u011fne iplik, \u00a0bir k\u00fc\u00e7\u00fck makas, kalem defter, iki \u00fc\u00e7 mendil ald\u0131m.<\/p>\n<p>Sonra eczaneye u\u011frad\u0131k, biraz tent\u00fcrdiyot, bir t\u00fcp aspirin ald\u0131m.<\/p>\n<p>Galata r\u0131ht\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\n<p>\u0130kinci sokakta bir hana girdik. Birinci katta bir odaya ald\u0131lar.<\/p>\n<p>\u015eef bana kahve \u0131smarlad\u0131, sigara verdi. \u0130ki g\u00fcn evvel bir parti milliyet\u00e7inin daha Malta\u2019ya g\u00f6nderildi\u011fini s\u00f6yledi ve birka\u00e7 defa \u015fu s\u00f6zleri tekrar etti:<\/p>\n<p>-\u201cSizden iki \u00fc\u00e7 zat daha Malta\u2019ya g\u00f6nderildi.\u201d<\/p>\n<p>Anlad\u0131m ki:<\/p>\n<p>-Sen de gidiyorsun, ona g\u00f6re davran demek istiyor.<\/p>\n<p>Fakat benim ona g\u00f6re davranacak hi\u00e7bir i\u015fim, vaziyetim yoktu. \u0130pi billah, sivri k\u00fcl\u00e2h bir adam\u0131m i\u015fte\u2026<\/p>\n<p>Nihayet <strong>Benet<\/strong> dedikleri kart gen\u00e7 geldi, protestan ve azalar\u0131n\u0131n konu\u015ftuklar\u0131 Tevrat T\u00fcrk\u00e7e\u2019siyle konu\u015fuyordu.<\/p>\n<p>-\u201cBuyurunuz, refakatimde hareket eyleyiniz efendim!..\u201d<\/p>\n<p>Buyurduk. Sokakta yan yana gidiyoruz. Biliyorum ki etraf\u0131m\u0131zda bir s\u00fcr\u00fc muhaf\u0131z var. B\u00fcy\u00fck kap\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki levhay\u0131 okudum:<\/p>\n<p>\u201cArapyanhan\u0131\u201d<\/p>\n<p>Buras\u0131 bir hapishane. Kumandan\u0131 da galiba binba\u015f\u0131 r\u00fctbesinde sert bir \u0130ngiliz\u2019di.<\/p>\n<p>Y\u00fczleri duvara d\u00f6n\u00fck iki asker. \u00d6nlerinde m\u00fchendis masas\u0131 gibi mail birer masa. Benet, hapishane kumandan\u0131na bir \u015feyler s\u00f6yledi. Yaz\u0131c\u0131 neferler toparland\u0131lar.<\/p>\n<p>Konu\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n<p>Ben sustuk\u00e7a neferlerin kollar\u0131 da hareketsizleniyordu. Hissettim ki bu hasb\u0131hal s\u00fcs\u00fc verilen bir isticvapt\u0131r.. Ona g\u00f6re iyi zabtetmeleri i\u00e7i a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r konu\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n<p>Bu konu\u015fma uzun s\u00fcrd\u00fc. En sonunda dedim ki;<\/p>\n<p>-\u201cArkam\u0131z Porart\u00f6r\u2019e, Viladivostok\u2019a kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r. Biz geriledik\u00e7e canlan\u0131r, kabar\u0131r, dayan\u0131r\u0131z, k\u0131rk dayak yeriz, fakat k\u0131rk birinciyi biz atarsak sizin b\u00fcy\u00fck ordu \u00dcsk\u00fcdar\u2019\u0131 tutamaz.\u201d<\/p>\n<p>-\u201cTenk yu.. Centilmen!\u201d<\/p>\n<p>Bu iki kelime dudaklar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan gayri ihtiyari d\u00f6k\u00fcld\u00fc ve hapishane kumandan\u0131 bana tabakas\u0131ndan bir sigara ikram etti!<\/p>\n<p>-\u201c\u015eimdi sizi odan\u0131za \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Muameleniz \u00e7abuk bitecek. Nihayet iki \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra Malta\u2019ya hareket edeceksiniz.\u201d<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn sonra Tophane r\u0131ht\u0131m\u0131nda bir Harp motoruna bindik. Zabitin elinde bir zarf vard\u0131. Z\u0131rhl\u0131lar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7tik. Bir dritnavt\u0131n iskelesine yana\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Malta\u2019dan nas\u0131l Ka\u00e7t\u0131lar?<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ngiliz dritnavt\u0131 Malta\u2019da b\u00fcy\u00fck limana demirledi.\u00a0 Liman i\u00e7inde limanlar\u2026 Dantel\u00e2 gibi bir yer, daha ilk saatte Malta ho\u015fuma gitmedi. Motorla askeri bir dairenin r\u0131ht\u0131m\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131k.<\/p>\n<p>Zabit piyade kumandan\u0131na bir \u015feyler s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bir araba ile kalelerden b\u00fcr\u00e7lerden gire \u00e7\u0131ka Polverista kalesine geldik.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 d\u0131ll\u0131 koca bir bina\u2026 Her \u00fc\u00e7 d\u0131l\u2019\u0131 kale burcu.. Haricinde hendekler, bur\u00e7larla tel \u00f6rg\u00fcler ve n\u00f6bet\u00e7iler\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KALE \u0130\u00c7\u0130NDE<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6\u011fle yeme\u011fi zaman\u0131 imi\u015f.<\/p>\n<p>Kampa soktular. Kimseler yok. Birdenbire kar\u015f\u0131ma birisi \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\n<p>-\u201cVay <strong>Akam<\/strong>!\u201d<\/p>\n<p>-\u201cVay <strong>Numan<\/strong> ustam!\u201d<\/p>\n<p>Bu, bizim Numan usta idi. Hani bir anda \u0130stanbul mebusu oluveren Numan usta.<\/p>\n<p>Derken bir vay daha!\u2026<\/p>\n<p>Beni alt katta dipte bir odaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Bir \u00e7oklar\u0131 sofrada hen\u00fcz yeme\u011fe ba\u015flam\u0131\u015flar. <strong>Feyzi Z\u00fclf\u00fc<\/strong> (Diyarbekir mebusu), <strong>Cel\u00e2l Nuri<\/strong> Beyler ve saire..<\/p>\n<p>Birka\u00e7 \u201dvay\u201ddan sonra tas kebab\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na oturttular.<\/p>\n<p>Oturu\u015f o oturu\u015f\u2026 Art\u0131k ordan kalkabilirsen kalk\u2026<\/p>\n<p>Uzun m\u00fcddet bu kalede mahpus kald\u0131k. ( Aka G\u00fcnd\u00fcz orada 2 y\u0131l, kendi deyimiyle kar\u0131n toklu\u011funa a\u015f\u00e7\u0131 yamakl\u0131\u011f\u0131 yaparak ya\u015fad\u0131. M.M.)<\/p>\n<p>Hi\u00e7 bir tarafa \u00e7\u0131karm\u0131yorlar, tel \u00f6rg\u00fcs\u00fcne bile yakla\u015ft\u0131rm\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>H\u0131rs\u0131m\u0131zdan, hiddetimizden \u0130ngilizlere \u00f6yle mektup yazanlar\u0131m\u0131z, istida verenlerimiz olurdu ki, en hafif yaz\u0131lm\u0131\u015f\u0131n\u0131 peynir tulumuna koyup ta a\u00e7 fareye ikram etseniz yemez.<\/p>\n<p>Fakat onlar en a\u011f\u0131r\u0131na bile cevap vermezler ve sizin \u00e2sab\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7uval elyaf\u0131na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrlerdi.<\/p>\n<p>Hele bir g\u00fcn S\u00fcleyman Nazif \u00f6yle bir istida yazd\u0131 ki, bir insan\u0131 birbiri \u00fcst\u00fcne birka\u00e7 defa kur\u015funa dizdirme\u011fe k\u00e2fi gelirdi.<\/p>\n<p>Buna da cevap \u00e7\u0131kmad\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f6s dinlemi\u015fler\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KA\u00c7MAK KARARI<\/strong><\/p>\n<p>Sinirler gittik\u00e7e bozuluyor, ruhlar bunald\u0131k\u00e7a bunal\u0131yordu. Evlerimizden de daima fena haberler gelmeye ba\u015flad\u0131. G\u00fcnler ge\u00e7tik\u00e7e hepimiz bir \u00e7e\u015fit maniye, meraka tutulduk. <strong>Velit <\/strong>Beyin manisi kitap, resimli mecmua toplamakt\u0131. <strong>\u015e\u00fckr\u00fc Kaya<\/strong> beyin manisi \u015farljit terc\u00fcme etmek ve etraf\u0131ndakilere vakit vakit iktisada, idareye dair k\u0131sa dersler vermekti.<\/p>\n<p><strong>Mustafa Abd\u00fclhalik<\/strong> Beyin manisi fil\u00fct, Ard\u0131han mebusu <strong>Tahsin<\/strong> Beyin manisi de keman \u00e7almakt\u0131. <strong>Fethi <\/strong>Bey \u0130talyanca ve \u0130ngilizce \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Afyon mebusu <strong>Ali<\/strong> Bey, sabah ak\u015fam muntazam ve muayyen m\u00fcddetle bah\u00e7ede gezinti yapard\u0131.<\/p>\n<p>Bu z\u0131ndan, bu Malta art\u0131k usan\u00e7 vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Anadolu g\u00f6z\u00fcm\u00fczde t\u00fct\u00fcyordu. Oraya bir ula\u015fabilsek\u2026 Hepimizin kafas\u0131n\u0131 bu fikir, sadece bu i\u015fgal ediyordu: Ka\u00e7mak\u2026<\/p>\n<p>Ve ka\u00e7maktan ba\u015fka hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcncemiz yoktu.<\/p>\n<p>Tevfik Hadi, Rauf, Vas\u0131f, Kara Kemal, Bedri, Rahmi, Ahmet Emin, Ali Nazmi, Cel\u00e2l Nuri, Cemal, maliyeci Ferit Beyle, Rafet Pa\u015fa, Numan usta, Ferit a\u011fabey, A\u011fao\u011flu Ahmet ve ben toplanm\u0131\u015ft\u0131k, ka\u00e7mak i\u00e7in \u00e7areler ar\u0131yor, m\u00fczakereler ediyorduk.<\/p>\n<p>-\u201cMademki kati ve pratik olaca\u011f\u0131z. O halde arkada\u015flara soruyorum, bu i\u015fe ne kadar para laz\u0131md\u0131r?\u201d<\/p>\n<p>K\u0131sa bir m\u00fcnaka\u015fadan sonra:<\/p>\n<p>-\u201cEn az elli bin T\u00fcrk liras\u0131\u201d dediler.<\/p>\n<p>Firar plan\u0131n\u0131n tanzimi ne kadar kolay ve muntazam oldu ise tatbiki i\u00e7in laz\u0131m gelen paralar\u0131n tedariki\u00a0 o kadar zor oldu. Bunun nas\u0131l tedarik edildi\u011fini s\u00f6ylemek sel\u00e2hiyetini kendimde bulam\u0131yorum.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn postadan \u00e7\u0131kan paketler aras\u0131nda lokum paketleri geldi. Vatandan gelen lokuma can m\u0131 dayan\u0131r?<\/p>\n<p>Bu lokumlardan birinin i\u00e7inden \u00e7\u0131kan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131nda bekledi\u011fimiz \u015fu sat\u0131rlar\u0131 heyecanla okuduk:<\/p>\n<p>\u201c<strong>On iki g\u00fcn sonra beklenen vapur Salima\u2019n\u0131n i\u00e7 liman\u0131na tecr\u00fcbe seferi yapacak. Vaziyeti iyice tesbit ettikten d\u00f6rt g\u00fcn sonra tekrar avdet edecek ve d\u00f6rt g\u00fcn zarf\u0131nda ise tahtelbahirin Marsa \u0130skala liman\u0131n\u0131n methalinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck adalar\u0131n arkas\u0131ndaki batak yerine gelece\u011fi beklenmelidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sivastopol\u2019dan tarihi hareketine ve \u0130stanbul\u2019da\u2026.. den dolay\u0131 ge\u00e7irece\u011fi otuz alt\u0131 saate nazaran bu g\u00fcnden itibaren on \u00fc\u00e7 on d\u00f6rt g\u00fcn sonra orada bulunacakt\u0131r.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Lokumdan \u00e7ok daha tatl\u0131 gelen bu haber hepimizi nas\u0131l sevindirdi, bunu \u015fimdi siz asla tasavvur edemezsiniz. \u201cBunlar da ne? Ne vapuru, ne tahtelbahiri?\u201d demeyiniz.<\/p>\n<p>Ya ne zannettinizdi, biz Malta\u2019da zindanda \u0130ngilizlerin emri alt\u0131nda armut toplam\u0131yorduk ya, bizim de bir i\u015fledi\u011fimiz, bir faaliyetimiz vard\u0131. Bizim bir benekli madam\u0131m\u0131z, \u0130sko\u00e7yal\u0131m\u0131z, nelerimiz nelerimiz vard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ngilizler bilmem bilirler mi idi. Fakat\u00a0 her halde sonradan \u00f6\u011frendiler ki, su uyur d\u00fc\u015fman uyumaz.<\/p>\n<p>Hem \u00f6ylesine uyan\u0131kt\u0131k ki\u2026<\/p>\n<p>Ancak size burada bu i\u015flerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u015fimdi daha a\u00e7\u0131k sa\u00e7\u0131k bildiremeyece\u011fim. Onun da zaman\u0131 var. Gelecek\u2026<\/p>\n<p>\u015eunu bilin ki g\u00fcn\u00fcn birinde vapurumuz Malta\u2019ya geldi. D\u00f6rt g\u00fcn zarf\u0131nda da tahtelbahir gelecekti. Demek daha biraz bekleyecektik.<\/p>\n<p>Fakat bu bekleyi\u015fin ne kadar g\u00fc\u00e7, nas\u0131l zor bir bekleyi\u015f oldu\u011funu tahmin edebilmek kolayd\u0131r. Arada vapurumuzu g\u00f6relim dedik ve iki\u015fer \u00fc\u00e7er arkada\u015fl\u0131k kafilelerle karadan Salima\u2019ya gider gibi a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r yolland\u0131k.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130\u015eTE VAPURUMUZ!<\/strong><\/p>\n<p>Be\u015f alt\u0131 bin tonluk eski sistem bir gemi.<\/p>\n<p>Vapurumuzun s\u00fcvarisi <strong>Karadenizli S\u00fcleyman<\/strong> kaptand\u0131. Parola mucibince kaptan\u0131m\u0131zla b\u00fcy\u00fck pastac\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015fecektik. O, soldaki birinci masada yaln\u0131z oturacakt\u0131.<\/p>\n<p>S\u00fcleyman kaptan\u0131n \u015fimdiki ismi Cose Peterrers idi.<\/p>\n<p>\u0130ngilizleri b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u015fa\u015f\u0131rtmak i\u00e7in kaptan\u0131m\u0131z\u0131n ismi \u0130talyan oldu\u011fu halde tabiiyeti Portekiz idi. Vapur da Odesa liman\u0131na mensuptu.<\/p>\n<p>Bayra\u011f\u0131 ve patentesi \u0130ngiliz\u2019di.<\/p>\n<p>D\u00f6rt g\u00fcn sonra <strong>Marsa \u0130skala<\/strong> liman\u0131nda, denize kar\u015f\u0131 oturmu\u015f sohbet ediyorduk.<\/p>\n<p>Sular kararma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcne\u015f k\u0131z\u0131l bir tepsi gibi kudretsiz ve donuk bat\u0131p gidiyordu.<\/p>\n<p>Birden iki adac\u0131\u011f\u0131n aras\u0131nda bir kayna\u015fma oldu. Sular harelendi ve bir su ayg\u0131r\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 sudan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Tahtelbahirimiz gelmi\u015fti ve i\u015fte kar\u015f\u0131m\u0131zda idi. \u0130ki dakika sonra \u00fcstteki kapak a\u00e7\u0131ld\u0131. Orada bir g\u00f6lge peyda oldu. Y\u00fcreklerimiz \u00e7arp\u0131yordu.<\/p>\n<p>-\u201c<strong>Urs, Urs!\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bu, bizim itina ve ihtimamla besledi\u011fimiz k\u00f6pe\u011fimizin ismiydi. Bu k\u00f6pek \u00f6yle iyi yeti\u015ftirilmi\u015fti ki, zindanda a\u011fz\u0131na para verirdik, o da gider \u015fehirde bir pastac\u0131 d\u00fckkan\u0131na girer, paray\u0131 verir, uzat\u0131lan pastay\u0131 yiye yiye d\u00f6ner gelirdi.<\/p>\n<p>Tahtelbahirin kaptan\u0131 \u015fimdi onu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Urs denize atlad\u0131, tahtelbahire gitti ve orada a\u011fz\u0131na verilen k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, \u0131slatmadan bize getirdi. Kaptan bizim orda Urs\u2019la bekleyece\u011fimizi biliyordu.<\/p>\n<p>Bu k\u00e2\u011f\u0131tta k\u0131saca, harekete haz\u0131r oldu\u011fu, bir kaza ge\u00e7irdikleri i\u00e7in tahtelbahirde bir \u00f6l\u00fc ile bir yaral\u0131 bulundu\u011fu yaz\u0131l\u0131 idi.<\/p>\n<p>Demek ki art\u0131k her \u015fey haz\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Fakat daha gemiler gelmeden biz aram\u0131zda, yani birka\u00e7 arkada\u015f, kimlerin ka\u00e7aca\u011f\u0131 hakk\u0131nda m\u00fczakereler etmi\u015ftik. Bu m\u00fczakereler umumi \u015fekilde olmuyordu. Birbirimize emniyet etmedi\u011fimizden de\u011fil, fakat her ihtimal ve ihtiyata riayet etmek i\u00e7in b\u00f6yle yap\u0131yorduk. Neticede \u015fu arkada\u015flardan m\u00fcrekkep yirmi ki\u015filik bir liste yapt\u0131k:<\/p>\n<p>Valilerden Sabit, Tahsin, Rahmi, Mustafa, Abd\u00fclhalik, Muammer, S\u00fcleyman Necmi, Memduh, \u0130brahim Bedrettin Beyler.<\/p>\n<p>Kara Kemal.<\/p>\n<p>Diyarbekir mebusu Feyzi Bey, Ali \u0130hsan ve Mehmet K\u00e2mil Pa\u015falar, \u0130stanbul Merkez Kumandan\u0131 Miralay Cevat, Muhacirin M\u00fcdiri umumisi\u00a0 \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, muavini Veli Necdet, doktor Faz\u0131l Berki, Sivas k\u00e2tibi mesul\u00fc \u015fi\u015fman Gani ve Divan\u0131 Muhasebat m\u00fcmeyyizlerinden Macit, Musul Merkez Kumandan\u0131 Nevzat Beyler.<\/p>\n<p>Bu liste gizli tutuldu. Hatt\u00e2, o kadar ki listeye dahil olan arkada\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu ka\u00e7acaklar\u0131ndan haberdar de\u011fillerdi.<\/p>\n<p>\u0130ki g\u00fcn sonra kat\u2019i hareket haberi geldi: \u201c\u0130stenilen k\u0131\u015fl\u0131k e\u015fya bu ay\u0131n alt\u0131s\u0131nda Kaptan Zade S\u00fcleyman Efendiyle behemehal postaya verilecektir.\u201d<\/p>\n<p>Demek ki Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn alt\u0131s\u0131nda hareket mukarrerdi. O g\u00fcn zaten Malta\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck dini bayramlar\u0131ndan biri olan San Glea bayram\u0131 vard\u0131.<\/p>\n<p>Son defa olarak Nasyonal sinemas\u0131nda seyirciler aras\u0131nda, karanl\u0131kta kaptanla teferruat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc ve her \u015fey kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ancak kaptan:<\/p>\n<p>-\u201cVapurda 12 ki\u015fi i\u00e7in yer haz\u0131rlad\u0131m. Bundan fazla olursa yakalan\u0131r\u0131z. On ikiden fazla arkada\u015f alamam\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu vaziyet kar\u015f\u0131s\u0131nda kaptanla uzun uzad\u0131ya m\u00fcnaka\u015fadan sonra onun da, bizim de birer par\u00e7a fedak\u00e2rl\u0131k\u00a0 etmemiz esas\u0131 tekarrur etti. Biz \u015fimdi listemizden kimleri \u00e7\u0131karacakt\u0131k? Evvela Mustafa Abd\u00fclhalik Bey:<\/p>\n<p>-\u201cBeni siliniz\u201d diyerek, b\u00fcy\u00fck bir fedak\u00e2rl\u0131k ni\u015fanesi g\u00f6sterdi.Arkas\u0131ndan Miralay Cevat Bey, ayn\u0131 hareketi izhar etti. Bu suretle on sekiz ki\u015fi kald\u0131.<\/p>\n<p>Ve bu on sekiz arkada\u015f, Malta bayram ne\u015fesi i\u00e7inde \u00e7alkalan\u0131rken bir sandal sefas\u0131 yapma\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131lar. Sandallar a\u00e7\u0131ld\u0131. Yelkenler r\u00fczg\u00e2ra g\u00f6\u011f\u00fcs gerdi. Tahtelbahir \u00e7oktan a\u00e7\u0131k denize \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ve S\u00fcleyman Kaptan yolcular\u0131n\u0131 gemisinin sinesine alarak Napoli\u2019ye d\u00fcmen k\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Akdeniz\u2019de o ne korkun\u00e7, o ne m\u00fcthi\u015f bir seyahatti.<\/p>\n<p>Yakalan\u0131p da bir \u0130ngiliz zabitinin huzuruna ka\u00e7ak diye \u00e7\u0131kmak.. Ka\u00e7ak, fakat beceriksiz, yakalanm\u0131\u015f bir ka\u00e7ak diye \u00e7\u0131kmak\u2026<\/p>\n<p>Onlar yakalanmad\u0131lar.<\/p>\n<p>Malta\u2019da bir bayku\u015f \u00f6tt\u00fc sanki\u2026 Ac\u0131 \u00e7\u0131\u011fl\u0131k gibi etraf\u0131 saran bu habere \u0130ngilizler hi\u00e7 ald\u0131r\u0131\u015f etmiyor g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc biliyorlard\u0131 ki dalgalar\u0131 yararak Akdeniz sular\u0131n\u0131 allak bullak eden b\u00fct\u00fcn Britanya gemileri bir tenezz\u00fchten d\u00f6ner gibi yorgun arg\u0131n, fakat bo\u015f d\u00f6neceklerdir.<\/p>\n<p>HAFTA: 29.10.1934<strong>\u00a0 <\/strong>Aka G\u00dcND\u00dcZ<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kaynaklar:<\/p>\n<p>Dikmen Y\u0131ld\u0131z\u0131, 5.bask\u0131, Toker Yay.1990<\/p>\n<p>Hilmi Y\u00fcceba\u015f, \u201cB\u00fct\u00fcn Cepheleriyle Aka G\u00fcnd\u00fcz\u201d, 1959.<\/p>\n<p>27.8.2006<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Aka G\u00fcnd\u00fcz\u00a0\u00a0 \/ <\/strong>-Balkan bozgunu \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r- 1911<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>BOZGUN<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131, T\u00fcrk\u00fc d\u00fc\u015fman s\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f<\/p>\n<p>\u201cAlt\u0131nda\u011f\u201d \u00fcst\u00fcn\u00fc duman b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f<\/p>\n<p>Ruhlarla melekler ufka y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f;<\/p>\n<p>Ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7evirip bakan kalmam\u0131\u015f,<\/p>\n<p>Tanr\u0131 korkusunu duyan kalmam\u0131\u015f:<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Hicran yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>Vatans\u0131z erke\u011fe, zindan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>\u201cHalk g\u00fcne\u015fi\u201d midir kar\u015f\u0131mda batan?<\/p>\n<p>Nazl\u0131 ninem midir yerlerde yatan?<\/p>\n<p>\u201cSen misin, sen misin ey garip vatan\u201d<\/p>\n<p>\u0130llere sat\u0131lm\u0131\u015f \u0131rz\u0131n, ya\u015fma\u011f\u0131n<\/p>\n<p>Harap edilmi\u015f hep ota\u011f\u0131n, ba\u011f\u0131n<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Hicran yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>Erkeksiz vatana d\u00fc\u015fman yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>Ey \u00f6ks\u00fcz oca\u011f\u0131m! Zavall\u0131 ana!<\/p>\n<p>K\u0131yd\u0131lar m\u0131 sana? K\u0131ymadan cana..<\/p>\n<p>Kara m\u0131 s\u00fcr\u00fcld\u00fc eski bir \u015fana?<\/p>\n<p>Rabbin mek\u00e2n\u0131na sanem as\u0131lm\u0131\u015f,<\/p>\n<p>Bembeyaz aln\u0131na neler yaz\u0131lm\u0131\u015f?<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Figan yara\u015f\u0131r<\/p>\n<p>Kayg\u0131s\u0131z imana h\u00fcsran yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>Ne ettiler sana, ne oldu bana<\/p>\n<p>Kula\u011f\u0131m\u0131 verdim vurulan \u00e7ana,<\/p>\n<p>Bir gariplik geldi \u00e7\u00f6kt\u00fc her yana;<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m diyar\u0131nda Kur\u2019an a\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>Kur\u2019an\u0131 ba\u015f\u0131nda Turan a\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Figan yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>B\u00fclb\u00fcls\u00fcz ba\u011f\u0131na hazan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>Rumeli tutu\u015ftu, vatan da\u011f\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>-T\u00fcrk kuzular\u0131na alt\u0131n a\u011f\u0131ld\u0131-<\/p>\n<p>Can memelerinden kanlar sa\u011f\u0131ld\u0131<\/p>\n<p>Kuca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p saran nerede<\/p>\n<p>Ertu\u011frul\u2019un o\u011flu Osman nerede?<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Hicran yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>Goncesiz b\u00fclb\u00fcle figan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>Utan ey T\u00fcrk o\u011flu, halinden utan;<\/p>\n<p>Bunu mu diledi senden Kay\u0131han?<br \/>\nB\u00f6yle mi emretti ulu yaradan?<\/p>\n<p>H\u00fcdavendig\u00e2r\u0131 soran yok mudur?<\/p>\n<p>F\u00e2tih t\u00fcrbesine varan yok mudur?<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Hicran yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>Kurumu\u015f sineye al kan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>M\u00e2beder de\u011fi\u015fmi\u015f, at\u0131lm\u0131\u015f kitap!<\/p>\n<p>Ne han\u00fcman kalm\u0131\u015f ne de bir ahbap!<\/p>\n<p>Sahi mi kat\u0131lm\u0131\u015f zemzeme \u015farap?<\/p>\n<p>Kalmam\u0131\u015f m\u0131 duyan, a\u011flayan, \u00f6len?<\/p>\n<p>Her taraf\u0131 sarm\u0131\u015f, sevinen, g\u00fclen:<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Figan yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>K\u00f6r olas\u0131 g\u00f6ze tu\u011fyan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>Akan sular\u0131ndan kanlar \u00e7a\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>T\u00fctmeyen ocaklar, vicdan da\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>\u00c7oluk, \u00e7ocuk, gelin civan a\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fman bayra\u011f\u0131n\u0131 y\u0131rtan arar\u0131m,<\/p>\n<p>Namus oca\u011f\u0131n\u0131 kuran arar\u0131m,<\/p>\n<p>A\u011fla, g\u00f6z\u00fcm, a\u011fla! Figan yara\u015f\u0131r,<\/p>\n<p>\u0130mans\u0131z cihana tufan yara\u015f\u0131r!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>AH!<\/strong><\/p>\n<p>Kartal basm\u0131\u015f, \u0131ss\u0131z kalm\u0131\u015f yuvalar,<\/p>\n<p>B\u00fclb\u00fcl susmu\u015f, g\u00fcl kurumu\u015f ba\u011f\u0131nda..<\/p>\n<p>Damlar \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, \u015fehid dolmu\u015f ovalar,<\/p>\n<p>\u00c7a\u011flayanlar kan k\u00f6p\u00fcrm\u00fc\u015f da\u011f\u0131nda\u2026<\/p>\n<p>A\u011fla b\u00fclb\u00fcl! \u00c7ok zehir var dilinde<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalmam\u0131\u015f koca Urumeli\u2019nde<\/p>\n<p>Birer binek ta\u015f\u0131 olmu\u015f mezarlar;<\/p>\n<p>Ninem, ninem seni de mi \u00e7i\u011fnettik?<\/p>\n<p>Ey t\u00fcrbeler! Ey \u015fehidler, hisarlar!<\/p>\n<p>Sizler i\u00e7in biz ne yapt\u0131k, ne ettik?<\/p>\n<p>A\u011fla b\u00fclb\u00fcl \u00e7ok zehir var dilinde<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalmam\u0131\u015f koca Urumeli\u2019nde<\/p>\n<p>Kaval\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015f \u00e7oban a\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>Sahr\u00e2lar\u0131n ye\u015fil benzi sararm\u0131\u015f..<\/p>\n<p>\u0130htiyarlar hicret y\u00fck\u00fc ba\u011fl\u0131yor,<\/p>\n<p>Yeller susmu\u015f tan yerleri kararm\u0131\u015f..<\/p>\n<p>A\u011fla b\u00fclb\u00fcl \u00e7ok zehir var dilinde<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalmam\u0131\u015f koca Urumeli\u2019nde<\/p>\n<p>Ben ne ettim? Nedir benim g\u00fcnah\u0131m?<\/p>\n<p>Zindanlarda garib kald\u0131m nideyim?<\/p>\n<p>Hak yolundan ayr\u0131lmad\u0131m Allah\u2019\u0131m!<\/p>\n<p>Kurtar beni, kurtarmaya gideyim\u2026<\/p>\n<p>A\u011fla b\u00fclb\u00fcl, \u00e7ok zehir var dilinde<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalmam\u0131\u015f koca Urumeli\u2019nde<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7AL \u00c7OBAN KIZI<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fczel \u00e7oban! Kuzular\u0131n ni\u00e7in da\u011f\u0131ld\u0131?<\/p>\n<p>Koyunlar\u0131n memesinden kan m\u0131 sa\u011f\u0131ld\u0131?<\/p>\n<p>Urumeli ba\u015ftan ba\u015fa sana a\u011flad\u0131<\/p>\n<p>Boynun b\u00fckme, i\u00e7in \u00e7ekme, \u00e7al \u00e7oban k\u0131z\u0131..<\/p>\n<p>Senden ba\u015fka bu yerlerin var m\u0131yd\u0131 saz\u0131?<\/p>\n<p>G\u00f6rm\u00fcyor mu ahu g\u00f6z\u00fcn baharla yaz\u0131?<\/p>\n<p>Sahralar\u0131n b\u00fclb\u00fcl\u00fcs\u00fcn \u00f6t \u00e7oban k\u0131z\u0131!<\/p>\n<p>Boynun b\u00fckme, i\u00e7in \u00e7ekme, \u00e7al \u00e7oban k\u0131z\u0131..<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fmanlar m\u0131 vatan\u0131na ettiler ak\u0131n?<\/p>\n<p>Hazin hazin a\u011fl\u0131yorsun g\u00f6zlerin dalg\u0131n<\/p>\n<p>Yavuklunun ba\u015f\u0131 i\u00e7in \u00e7al, susma sak\u0131n!<\/p>\n<p>Boynun b\u00fckme, i\u00e7in \u00e7ekme, \u00e7al \u00e7oban k\u0131z\u0131\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>SAKARYA<\/strong><br \/>\nNe sand\u0131lar? T\u00fcrk s\u00fcng\u00fcs\u00fc par\u0131ldar ya!<\/p>\n<p>T\u00fcrk kalbinde g\u00fcne\u015f mi var, g\u00fcne\u015f var ya!<\/p>\n<p>Elbet bu su kan k\u00f6p\u00fcr\u00fcr, kan akar ya!<\/p>\n<p>Onun ad\u0131: T\u00fcrk yurdunda T\u00fcrk-Sakarya\u2026<\/p>\n<p>Bu k\u0131y\u0131lar; \u201cYirmi \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u201d k\u0131y\u0131lar\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Bu k\u0131y\u0131lar, k\u0131z\u0131l d\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131y\u0131lar\u0131,<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fmanlara \u00f6l\u00fcm, s\u00f6k\u00fcn k\u0131y\u0131lar\u0131;<\/p>\n<p>Onun ad\u0131: T\u00fcrk yurdunda T\u00fcrk Sakarya\u2026<\/p>\n<p>Y\u00fcr\u00fc asker, y\u00fcr\u00fc subay, y\u00fcr\u00fc tarih!<\/p>\n<p>Ufuklar\u0131 zaferinle b\u00fcr\u00fc tarih!<\/p>\n<p>Zalimleri eze eze y\u00fcr\u00fc tarih!<\/p>\n<p>Onun ad\u0131: T\u00fcrk yurdunda T\u00fcrk-Sakarya\u2026<\/p>\n<p>&#8211;<strong>Malta- Polverista Kalesi-\u00a0 \/13 Eyl\u00fcl 1921 Sakarya Zaferi \u00fczerine \/ Aka G\u00fcnd\u00fcz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Malta Kalesinden o destans\u0131 ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131 Aka G\u00fcnd\u00fcz 1932\u2019de Milliyet\u2019e anlatt\u0131 \u00a0 \u0130stanbul \u0130ngiliz i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131, Anadolu Frans\u0131z, Yunan, \u0130talyan i\u015fgali alt\u0131ndayd\u0131, Kars Cumhuriyeti&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/2018\/10\/16\/sakarya-zaferine-siir-yazarken-aka-gunduz-maltada-esirdi\/\">Devam\u0131n\u0131 Oku<span class=\"screen-reader-text\">Sakarya Zaferine \u015eiir Yazarken Aka G\u00fcnd\u00fcz Malta&#8217;da esirdi<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[1],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/940"}],"collection":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=940"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/940\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":941,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/940\/revisions\/941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mahiye.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}